Bán mật ong dú thường đông khách nhất vào các dịp quà biếu: Tết, Trung thu và những ngày lễ người ta hay tặng quà nhau. Người bán nên chuẩn bị mật, hũ, hộp quà và người đóng gói trước vài tuần, đừng đợi đơn dồn mới chạy. Ngoài ra, cần lường trước mùa mưa, khi mật loãng hơn và dễ lên men trên đường gửi đi xa.
Một cảnh hay gặp ở nhà người bán nhỏ: sát Tết, đơn về liên tục, hũ thuỷ tinh hết, hộp quà hết, cả nhà thức khuya dán nhãn, gói hàng. Vài đơn gửi đi bị vỡ vì đóng vội. Vài khách hủy vì chờ lâu. Mùa đông khách thành mùa mệt và mất khách.
Bài này viết cho người bán: dịp nào thường đông khách, chuẩn bị gì trước mỗi dịp, và những điều cần lưu ý theo mùa của chính mật ong dú.
Những dịp khách mua nhiều
Tết là dịp lớn nhất với hầu hết người bán đồ quà biếu, và mật ong dú cũng vậy. Khách mua làm quà cho bố mẹ, ông bà, thầy cô, đối tác. Họ thường mua hộp đẹp, hũ vừa, ít trả giá hơn ngày thường nhưng đòi hỏi hình thức và đúng hẹn.
Trung thu và các ngày lễ tặng quà khác cũng là dịp tốt, nhưng khách thường mua lẻ hơn, hay mua kèm các món quà khác. Đây là lúc hũ nhỏ, hộp nhỏ dễ bán.
Ngoài các dịp lễ, có những thời điểm khách cũ tự quay lại khi hết mật. Với khách mua dùng hằng ngày, nhịp mua đều quanh năm hơn là theo lễ. Người bán giữ được nhóm khách này thì ít phụ thuộc vào mùa cao điểm.
Mỗi vùng, mỗi nhóm khách có nhịp riêng. Cách chắc nhất để biết khách của mình mua nhiều lúc nào là ghi sổ đơn hàng theo tháng, sau một hai năm nhìn lại sẽ thấy rõ. Đừng chỉ dựa vào lời đồn chung.
Chuẩn bị trước mùa cao điểm
Ước lượng lượng mật. Xem sổ năm trước, tính số hũ đã bán dịp đó; đừng nhận đơn quá sức có hàng.
Không mua mật nơi khác về đóng thêm. Thiếu hàng mà trộn mật nguồn khác là mất uy tín; hết thì báo hết.
Đặt hũ, nắp, nhãn sớm. Gần lễ các nơi bán hũ cũng hết hàng hoặc giao chậm.
Chuẩn bị hộp quà. Hộp vừa hũ, có chèn chống va; thử đóng một hộp mẫu trước.
Soạn sẵn bảng giá và combo. Giá từng cỡ hũ, giá có hộp, rõ ràng, không đổi giữa mùa.
Báo trước hạn chót đặt hàng. Nói rõ đặt trước ngày nào thì kịp giao trước Tết.
Tăng người đóng gói. Nhờ người nhà, thuê thêm người; hướng dẫn kỹ cách chèn chống vỡ.
Sắp xếp chỗ đóng gói. Một góc mát, sạch, đủ bàn; tránh đóng gói cạnh bếp nóng.
Kiểm hàng trước khi gửi. Mỗi hũ xem nắp kín, nhãn đúng, không rò mật.
Làm việc trước với bên giao hàng. Hỏi lịch nghỉ lễ, thời gian giao dịp cao điểm, cách gửi hàng dễ vỡ.
Chuẩn bị câu trả lời mẫu. Câu hỏi về bảo quản, trẻ nhỏ, đổi trả; trả lời nhanh mà vẫn đúng.
Mùa của mật ong dú cũng ảnh hưởng đến việc bán
Mật ong dú không giống nhau quanh năm. Mùa mưa, mật thường loãng hơn, nhiều nước hơn, dễ lên men hơn. Nếu dịp cao điểm rơi vào lúc mật vừa lấy trong mùa mưa, người bán cần cẩn thận hơn khi gửi đi xa: hũ phải kín, khách phải được dặn cất mát ngay khi nhận.
Có những vùng mùa hoa nở rộ cho nhiều mật, có những tháng ong gần như không có mật để lấy. Người bán nhỏ biết rõ nhịp của vùng mình. Nên lấy mật và đóng hũ theo nhịp đó, chứ đừng ép lấy mật cho kịp dịp lễ khi đàn chưa đủ.
Nói thật với khách về mùa mật giúp giảm phàn nàn. Một câu ngắn trên phiếu kèm hàng: "Đây là mật đợt mùa mưa, loãng hơn, nên cất ngăn mát sau khi mở". Khách đọc trước thì ít bất ngờ.
Ở cửa hàng Shop Ong Dú, mật lấy từ Trại Ong Quý – Aron Bee ở Trảng Bàng, Tây Ninh, theo nhịp của trại; người bán nhỏ cũng nên giữ nguyên tắc tương tự: bán mật của trại mình, theo mùa của trại mình, nói rõ đợt lấy.
Giữ chất lượng dịch vụ khi đơn dồn
Nhận đơn theo khả năng. Đủ hàng, đủ người mới nhận; dừng nhận đúng lúc tốt hơn giao trễ.
Xác nhận đơn rõ ràng. Mỗi đơn một tin xác nhận: hàng, số lượng, ngày giao dự kiến.
Đóng gói theo một quy trình. Ai cũng làm giống nhau: bọc hũ, chèn, dán, ghi.
Ghi phiếu bảo quản. Một mẩu giấy nhỏ kèm hàng hướng dẫn cất mát, dùng thìa khô.
Gửi sớm cho khách ở xa. Khách tỉnh xa gửi trước, khách gần giao sau.
Báo khách khi có trễ. Đơn vị giao trễ thì báo khách chủ động, đừng để khách hỏi.
Giữ giá ổn định. Không tăng giá giữa mùa vì đơn nhiều; khách quen nhớ lâu.
Xử lý hũ vỡ nhanh. Có sẵn hàng dự phòng để gửi bù.
Không hứa giao kịp khi không chắc. Sát lễ mà hứa bừa là tự đẩy mình vào thế thất hứa.
Cảm ơn khách sau mùa. Một tin nhắn cảm ơn sau Tết giữ mối cho năm sau.
Ghi sổ lại mùa này. Bán bao nhiêu, thiếu gì, hỏng gì; để mùa sau chuẩn bị tốt hơn.
Những tháng vắng khách thì làm gì
Sau mùa cao điểm thường là những tháng vắng. Đây là lúc tốt để làm những việc không có thời gian làm trong mùa đông khách: xem lại sổ, tính lời lỗ, sửa lại nhãn, tìm nguồn hũ tốt hơn, chụp ảnh trại mới cho trang bán hàng.
Cũng là lúc chăm khách dùng hằng ngày. Nhóm khách này không mua theo lễ mà mua khi hết mật. Nhắn hỏi thăm, báo có đợt mật mới, nhắc cách bảo quản. Họ giữ cho dòng tiền đều quanh năm.
Đừng giảm giá ồ ạt để kéo khách mùa vắng. Giảm sâu một lần thì khách chờ giảm mỗi lần. Thay vào đó, có thể giới thiệu cỡ hũ nhỏ cho người muốn thử, hoặc giao kèm phiếu hướng dẫn pha đồ uống.
Và dành thời gian cho đàn ong. Bán mật tốt bắt đầu từ đàn ong khoẻ; mùa vắng khách là lúc chăm đàn cho mùa sau.
Câu hỏi thường gặp
Dịp Tết nên bán hũ cỡ nào?
Khách mua làm quà thường chọn hũ vừa, đóng hộp đẹp. Nên có sẵn hai cỡ phổ biến và hộp vừa khít từng cỡ, đóng thử trước để chắc không vỡ khi gửi.
Có nên tăng giá vào mùa cao điểm?
Không nên tăng theo kiểu thấy đông khách thì tăng. Nếu chi phí hũ, hộp, công đóng gói thật sự tăng thì báo trước và áp dụng rõ ràng; giữ giá ổn định giúp giữ khách quen.
Mùa mưa gửi mật đi xa cần lưu ý gì?
Mật mùa mưa loãng, dễ lên men hơn, nên đóng hũ kín, giao nhanh, và dặn khách cất mát ngay khi nhận. Ghi rõ trên phiếu kèm hàng là mật đợt mùa mưa.
Hết mật giữa mùa cao điểm thì nên làm gì?
Báo hết hàng và dừng nhận đơn. Không nên lấy mật nơi khác về đóng chung, vì khách nếm khác vị sẽ mất lòng tin vào toàn bộ hàng của mình.
Làm sao biết khách của mình mua nhiều vào tháng nào?
Ghi sổ đơn hàng theo tháng, gồm số hũ và loại khách. Sau một đến hai năm nhìn lại sẽ thấy nhịp thật của khách mình, chính xác hơn mọi lời đồn chung.
