Một tấm thiệp tặng mật ong dú nên có ba phần: một lời chúc viết riêng cho người nhận, một câu ngắn giới thiệu đây là mật của ong không ngòi vị chua nhẹ, và vài dòng cách dùng, bảo quản. Ba phần đó gói trong năm, sáu dòng là vừa.
Vì sao cần cả phần giới thiệu? Người nhận quen mật ong thường, đặc và ngọt gắt. Mở hũ mật ong dú ra thấy loãng, nếm thấy chua, không ít người lo mật hỏng. Một câu trên thiệp giải toả nỗi lo đó, và biến món quà thành một câu chuyện.
Phần một: lời chúc viết cho đúng một người
Lời chúc trên thiệp quà thường rơi vào hai cái bẫy: quá chung chung, hoặc quá hoa mỹ. "Chúc gia đình anh chị năm mới an khang thịnh vượng" thì ai cũng viết được, ai đọc cũng quên ngay. Một lời chúc đọng lại là lời chúc nhắc tới một điều chỉ người nhận mới có.
Ví dụ, tặng bà ngoại hay dậy sớm tưới rau: "Bà pha một muỗng với nước ấm mỗi sáng trước khi ra vườn nha bà." Tặng anh đồng nghiệp hay thức khuya chạy dự án: "Một chút ngọt chua cho những đêm làm muộn." Không cần văn hay, chỉ cần đúng người.
Viết tay vẫn hơn in sẵn. Chữ không đẹp cũng được, nét chữ của mình mới là phần quà riêng. Với quà công ty phải in hàng loạt, ít nhất để trống một dòng cho người trao ký tên hoặc ghi tên người nhận bằng tay.
Một điều nên tránh: đừng chúc kèm công dụng. "Chúc ông mau khỏi bệnh với hũ mật này" nghe thì tình cảm nhưng vô tình gán cho mật vai trò của thuốc. Mật ong dú là thực phẩm; chúc khoẻ thì cứ chúc khoẻ, còn chuyện bệnh tật để bác sĩ lo.
Mẫu lời chúc ngắn theo từng người nhận
Ông bà. "Con gửi ông bà chút mật ong dú từ vườn Tây Ninh, ông bà dùng với nước ấm cho ấm bụng mỗi sáng."
Cha mẹ vợ, cha mẹ chồng. "Con chúc ba mẹ năm mới vui khoẻ. Mật này hơi chua chua, ba mẹ nếm thử là nhớ."
Thầy cô. "Cảm ơn cô đã kiên nhẫn với con cả năm nay. Chút ngọt ngào gửi cô."
Đồng nghiệp. "Cho những buổi chiều cần một ly trà mật ong. Cảm ơn vì đã đồng hành."
Sếp. "Chúc anh một năm nhiều việc thuận, ít việc gấp."
Đối tác. "Mật của loài ong nhỏ không ngòi — ít, chậm mà bền. Chúc hợp tác của chúng ta cũng vậy."
Bạn thân. "Mày thử đi, chua chua ngọt ngọt như tình bạn tụi mình."
Hàng xóm. "Cảm ơn cô chú năm qua trông nhà giúp con, chút quà quê gửi cô chú."
Người vừa sinh em bé. "Mật dành cho mẹ, bé dưới 1 tuổi thì chưa dùng mật nha chị."
Người mới về nhà mới. "Chúc nhà mới ngọt ngào, ấm áp."
Người yêu vườn. "Gửi anh chút mật từ những con ong nhỏ chuyên đi hút hoa vườn quê."
Phần hai: một câu giới thiệu ong không ngòi
Phần giới thiệu không cần dài như tờ rơi. Chỉ một hai câu, viết như mình kể cho người nhận nghe. Ví dụ: "Đây là mật ong dú, của loài ong nhỏ không ngòi. Mật loãng và chua nhẹ là tự nhiên, không phải mật hỏng."
Nếu người nhận là người thích tìm hiểu, có thể thêm: "Ong dú cất mật trong những bình sáp nhỏ chứ không trong bánh tổ như ong mật, mỗi tổ cho rất ít." Câu này giải thích luôn vì sao mật quý, mà không cần nói giá.
Nhắc nguồn gốc giúp món quà có địa chỉ. Hũ mật của cửa hàng Shop Ong Dú lấy từ Trại Ong Quý – Aron Bee ở Trảng Bàng, Tây Ninh; ghi tên vùng lên thiệp giúp người nhận biết mình đang nếm mật của vùng nào.
Tránh những từ phóng đại: "thần dược", "chữa bách bệnh", "nguyên chất trăm phần trăm" nếu mình không tự kiểm chứng. Những chữ đó làm thiệp nghe giống quảng cáo, và có thể khiến người nhận dùng sai cách.
Phần ba: vài dòng cách dùng và bảo quản nên ghi
Cất ngăn mát sau khi mở nắp. Mật ong dú nhiều nước, để ngoài nóng dễ lên men.
Dùng muỗng khô, sạch. Nước và vụn thức ăn lọt vào là mật nhanh hỏng.
Đậy nắp ngay sau khi lấy. Hạn chế không khí ẩm vào hũ.
Pha với nước ấm, không pha nước sôi. Nước quá nóng làm mất mùi thơm đặc trưng.
Sủi bọt nhẹ là dấu hiệu nên dùng sớm. Không phải mật giả, nhưng đừng để thêm lâu.
Trẻ dưới 1 tuổi không dùng mật. Dòng này bắt buộc nếu nhà người nhận có trẻ nhỏ.
Người có bệnh nền hỏi bác sĩ trước. Viết nhẹ nhàng: "Nếu đang theo dõi đường huyết, nhờ bác sĩ tư vấn trước khi dùng."
Dùng thử một muỗng nhỏ trước. Người chưa quen vị chua cứ nếm ít một.
Hợp với trà gừng, nước chanh ấm. Gợi ý cách dùng quen thuộc giúp người nhận mở hũ sớm hơn.
Không đổ mật thừa ngược vào hũ. Mật đã lấy ra chén thì dùng hết.
Ghi ngày tặng. Người nhận biết hũ mật đã nằm trong tủ bao lâu.
Lỗi hay gặp khi viết thiệp quà mật ong dú
Chép nguyên lời chúc trên mạng. Người nhận đọc vài dòng là nhận ra câu quen, món quà mất chất riêng.
Hứa công dụng chữa bệnh. Vừa sai, vừa có thể khiến người lớn tuổi bỏ thuốc để dùng mật. Mật là thực phẩm.
Quên câu về trẻ nhỏ. Nhà có cháu nhỏ hay cho bé nếm thử; dòng "trẻ dưới 1 tuổi không dùng mật" không được thiếu.
Không nói vị chua là tự nhiên. Người nhận nếm thấy chua, tưởng mật hỏng rồi bỏ đi.
Ghi sai tên người nhận. Gói nhiều hộp một lúc rất dễ đặt nhầm thiệp; viết thiệp xong kẹp ngay vào hộp.
Viết bút mực dễ lem. Thiệp để gần hũ mật, chạm tay ẩm là nhoè; dùng bút bi hoặc bút gel khô nhanh.
Nhét thiệp dưới đáy hộp. Người nhận mở hộp, lấy hũ ra rồi bỏ hộp đi mà không thấy thiệp.
Nêu giá tiền trên thiệp. Kể cả khi muốn khoe mật quý, nhắc tiền làm món quà thành món nợ.
Dùng chữ viết tắt, tiếng lóng với người lớn. Thiệp cho ông bà, thầy cô nên viết đủ chữ, rõ ràng.
Viết hướng dẫn quá dài. Mười dòng cách dùng làm thiệp giống tờ hướng dẫn sử dụng thuốc.
Quên ký tên. Nhận cả chục món quà Tết, người nhận không nhớ hũ mật là của ai.
Câu hỏi thường gặp
Thiệp tặng mật ong dú nên viết dài bao nhiêu?
Khoảng năm, sáu dòng là vừa: một hai dòng chúc, một dòng giới thiệu, hai ba dòng cách dùng. Dài hơn người nhận sẽ không đọc hết, mà phần quan trọng nhất là cách bảo quản lại thường nằm cuối.
Có nên in sẵn thiệp hay viết tay?
Viết tay vẫn ấm hơn. Nếu tặng nhiều người, có thể in sẵn phần giới thiệu và cách dùng, chừa một dòng trống để viết tay lời chúc và tên người nhận.
Ghi thiệp tặng mật ong cho người bệnh như thế nào cho phải?
Chúc mau khoẻ, chúc ăn ngon ngủ yên, và nhắc hỏi bác sĩ xem có dùng được không. Đừng viết mật giúp chữa bệnh hay thay thuốc.
Tặng đối tác nước ngoài thì ghi thiệp bằng tiếng gì?
Tốt nhất có cả tiếng Việt và tiếng của người nhận hoặc tiếng Anh. Nên thêm câu giải thích mật của ong không ngòi có vị chua nhẹ tự nhiên, vì khách nước ngoài thường chỉ quen mật ong mật.
Có cần ghi hạn dùng lên thiệp không?
Hạn dùng nên lấy theo thông tin của bên đóng hũ, không tự đặt. Trên thiệp chỉ cần ghi ngày tặng và nhắc dùng sớm sau khi mở nắp, cất ngăn mát.
Tặng mật ong dú cho người chưa từng nếm thì thiệp nên dặn gì?
Dặn nếm một muỗng nhỏ trước, pha với nước ấm hoặc trà nếu thấy chua. Nói trước vị chua là đặc trưng của mật ong không ngòi để người nhận không bất ngờ.
