Mật ong dú mở nắp rồi dùng trong bao lâu? Không có một con số cố định cho mọi hũ, nhưng cách an toàn là: cất ngăn mát, đậy kín, dùng thìa khô và tính dùng hết trong vài tuần. Mật đã hạ thủy phần giữ được lâu hơn mật tươi. Thấy sủi bọt nhiều, nắp phồng, mùi men hay vị chua gắt thì ngừng dùng.
Hỏi chuyện này là đang hỏi đúng chỗ. Nhiều người mua mật ong dú với thói quen của mật ong thường: mở ra, để trong tủ chén, dùng cả năm. Mật ong thường chịu được, mật ong dú thì không, vì nó nhiều nước hơn hẳn.
Bài này giúp tính ngược lại: biết mật giữ được bao lâu sau khi mở, rồi mua đúng lượng nhà mình dùng hết trong thời gian đó.
Điều gì xảy ra với mật sau khi mở nắp?
Trong hũ mật ong dú luôn có sẵn men và vi sinh tự nhiên, phần lớn từ chính bình sáp và môi trường tổ. Khi hũ còn kín và để mát, chúng gần như nằm im. Khi nắp mở ra, ba thứ cùng lúc tác động: không khí ẩm, nhiệt độ phòng và những lần thìa đi vào đi ra.
Mật ong dú vốn đã nhiều nước. Nếu hũ để trong bếp, nơi có nồi cơm, nồi canh bốc hơi, mật hút thêm hơi ẩm. Thêm nước thì men có điều kiện hoạt động. Ban đầu mình thấy mật chua hơn một chút, sau đó bọt li ti nổi lên mặt, rồi mùi bắt đầu giống mùi rượu nhẹ.
Đó là quá trình lên men. Nó diễn ra nhanh hay chậm tùy độ nước của lô, nhiệt độ nơi cất và cách dùng. Có hũ để mát cẩn thận dùng mấy tháng vẫn ổn, có hũ để ngoài bếp chưa tới hai tuần đã sủi bọt.
Vì vậy, thay vì nhớ một con số, hãy nhớ nguyên tắc: để mát, đậy kín, thìa khô, mua lượng vừa đủ, và luôn nhìn, ngửi trước khi dùng.
Cách cất để mật mở nắp giữ lâu nhất
Cất ngăn mát tủ lạnh. Ngăn mát làm men hoạt động chậm lại rõ rệt. Không cần ngăn đá.
Đậy nắp ngay sau khi dùng. Đừng để hũ mở trên bàn trong lúc pha nước, ăn sáng.
Dùng thìa khô hoàn toàn. Thìa vừa khuấy trà, vừa rửa còn ướt là nguồn nước lớn nhất lọt vào mật.
Mỗi lần lấy đủ dùng. Múc ra chén nhỏ dùng, không nhúng thìa đã ngậm vào miệng trở lại hũ.
Lau miệng hũ. Mật dính miệng hũ làm nắp không kín và hút kiến.
Tránh xa thực phẩm mùi mạnh. Hành, mắm, sầu riêng trong tủ có thể ám mùi qua nắp không kín.
Không để gần bếp, cửa sổ nắng. Nhiệt và ánh sáng làm mật đổi vị nhanh.
Chia hũ lớn ra hũ nhỏ. Hũ chưa mở giữ nguyên lâu hơn hũ đang dùng.
Ghi ngày mở nắp. Băng keo giấy trên nắp, ghi ngày bằng bút bi.
Không đổ mật mới vào hũ cũ. Mật cũ có thể đã bắt đầu lên men, làm hỏng luôn mật mới.
Lấy từ tủ ra dùng xong cất lại. Đừng để hũ ngoài bàn cả buổi chỉ vì tiện.
Dấu hiệu nên ngừng dùng
Bọt dày trên mặt. Vài bọt nhỏ do rót thì không sao; lớp bọt dày, nhiều lên mỗi ngày là men đang hoạt động.
Nắp phồng, mở ra nghe xì. Có khí sinh ra bên trong. Đây là dấu hiệu rõ nhất.
Mùi giống rượu, giấm. Mật ong dú chua nhẹ là bình thường; mùi rượu, giấm là đã lên men.
Vị chua gắt, tê lưỡi. Khác hẳn vị chua dịu lúc mới mua.
Mật tách lớp lạ. Lớp trên lỏng nhiều bọt, lớp dưới khác màu.
Có váng, có đốm mốc. Ngừng dùng ngay, không cố hớt bỏ rồi dùng tiếp.
Có kiến, côn trùng trong hũ. Nắp không kín; mật đã nhiễm bẩn.
Mùi lạ ám từ tủ lạnh. Mật hút mùi; không hỏng nhưng mất ngon.
Đổi màu nhiều so với lúc mua. Sẫm đi chút theo thời gian là thường, đổi màu nhanh kèm mùi lạ thì đáng ngờ.
Người trong nhà thấy khó chịu bụng sau khi dùng. Ngừng dùng và hỏi bác sĩ nếu triệu chứng kéo dài.
Không chắc thì thôi. Một hũ mật không đáng để mình băn khoăn mỗi lần dùng.
Tính ngược: mua bao nhiêu là vừa?
Cách tính đơn giản nhất: nhà mình mỗi ngày dùng bao nhiêu thìa? Một thìa cà phê mật khoảng năm ml. Một người mỗi sáng một thìa thì một tháng chưa tới hai trăm ml. Từ đó suy ra cỡ hũ: một người dùng đều thì hũ 100ml đến 200ml là vừa cho vài tuần.
Nhà bốn người, mỗi người một ly nước pha một thìa mật mỗi ngày, thì một tuần đã gần một trăm năm mươi ml. Hũ 500ml dùng chừng hơn ba tuần, nằm trong khoảng an toàn nếu cất mát.
Ở cửa hàng Shop Ong Dú, có ba cỡ: hũ 100ml giá 290.000đ, hũ 200ml giá 580.000đ, hũ 500ml giá 1.450.000đ, cùng một mức giá theo dung tích. Vì vậy mua hũ nhỏ không thiệt gì, cứ chọn cỡ khớp với nhịp dùng.
Nếu không chắc nhịp dùng của nhà mình, bắt đầu bằng hũ nhỏ, ghi ngày mở nắp và ngày dùng hết. Lần sau nhìn hai con số đó là biết nên tăng hay giữ cỡ hũ.
Hỏi người bán gì để biết lô mật của mình giữ được bao lâu?
Mật tươi hay đã hạ thủy phần? Đây là yếu tố lớn nhất quyết định thời gian dùng sau khi mở.
Lô lấy vào mùa nào? Mật mùa mưa thường loãng hơn, nên dùng nhanh hơn mật mùa khô.
Lô lấy ngày nào? Ngày lấy cho biết hũ đã sống bao lâu trước khi tới tay mình.
Từ lúc lấy tới lúc giao, mật được cất thế nào? Mật cất mát từ đầu thì còn nhiều thời gian dùng hơn.
Có đo độ ẩm của lô không? Không bắt buộc, nhưng có số đo thì người bán dặn thời gian chính xác hơn.
Nơi bán khuyên dùng trong bao lâu sau khi mở? Người làm ra mật hiểu lô của mình nhất. Ghi lời dặn lên nắp.
Gửi đường xa có làm mật mau hỏng không? Hỏi cách đóng gói và thời gian giao, nhất là mùa nóng.
Nếu nhận hũ đã có bọt thì sao? Hỏi rõ chính sách đổi trả trước khi đặt, và cần chụp ảnh gì khi nhận.
Hũ có màng seal không? Màng seal giữ kín đến lúc mình mở, giúp tính đúng ngày bắt đầu dùng.
Nắp loại gì? Nắp có ron đậy kín hơn, hạn chế hơi ẩm lọt vào.
Có dặn gì riêng cho lô này không? Có lô người bán khuyên để mát ngay, có lô ít lo hơn. Hỏi để biết.
Câu hỏi thường gặp
Mật ong dú chưa mở nắp để được bao lâu?
Hũ chưa mở, cất mát, tránh nắng thì giữ lâu hơn nhiều so với hũ đã mở. Thời gian cụ thể nên theo hạn dùng và lời dặn của nơi bán cho lô đó.
Mật ong dú có cần để tủ lạnh không?
Nên, nhất là sau khi mở nắp. Mật ong dú nhiều nước hơn mật ong thường, để mát giúp chậm lên men.
Để mật ong dú ngăn đá được không?
Không cần thiết. Ngăn mát là đủ; ngăn đá làm mật đặc lại, lấy ra dùng bất tiện và đọng nước khi rã.
Mật ong dú lên men rồi có dùng được không?
Không nên dùng tiếp như mật bình thường. Liên hệ người bán để hỏi cách xử lý, và lần sau chọn cỡ hũ nhỏ hơn hoặc cất mát kỹ hơn.
Mật ong dú đã hạ thủy phần có cần để mát không?
Mật hạ thủy phần bền hơn nhưng vẫn nên để nơi mát, đậy kín. Để mát giúp giữ mùi thơm lâu hơn.
Vì sao mật ong dú để trong tủ chén bị sủi bọt?
Vì nhiệt độ phòng và hơi ẩm trong bếp làm men tự nhiên trong mật hoạt động. Chuyển vào ngăn mát và dùng thìa khô sẽ hạn chế việc này.
