Người từng dị ứng phấn hoa, bị hen suyễn, viêm mũi dị ứng nặng hay đã từng phản ứng với mật, phấn, keo ong không nên tự mua phấn ong dú về dùng. Hãy hỏi bác sĩ trước. Nếu bác sĩ đồng ý cho thử, thì chỉ mua hũ nhỏ, thử lượng rất ít, có người ở cạnh, và ngừng ngay khi thấy bất cứ phản ứng nào.
Bà con hay hỏi: “Phấn ong dú lên men rồi, chắc đỡ dị ứng hơn phấn hoa thường?”. Câu trả lời thật thà là không ai dám chắc. Phấn ong dú vẫn là phấn hoa ong mang về từ cây cỏ quanh trại, chỉ là đã ủ trong bình sáp. Không có bằng chứng nào để người dị ứng yên tâm ăn thử theo cảm tính.
Vì sao phấn ong dú vẫn có thể gây dị ứng
Phấn hoa là thứ gây dị ứng quen thuộc. Người bị viêm mũi theo mùa, hắt hơi khi cỏ nở hoa, là đang phản ứng với phấn hoa bay trong không khí. Ăn phấn hoa thì cơ thể gặp nó qua đường miệng, và ở một số người, phản ứng có thể mạnh hơn nhiều so với hắt hơi.
Ong dú lấy phấn từ đủ loại cây quanh trại: cây ăn trái, cỏ dại, cây rừng. Mỗi hũ phấn là hỗn hợp của nhiều loài hoa, và thành phần đổi theo mùa. Người bán không thể nói chắc trong hũ có phấn của loài cây mà mình dị ứng hay không.
Lên men có làm thay đổi một phần phấn, nhưng không có nghĩa là hết khả năng gây dị ứng. Người nào nghe “phấn lên men nên lành” rồi thử ăn một muỗng to là đang đánh cược với cơ thể mình.
Ngoài phấn, hũ phấn ong dú còn có thể lẫn chút mật, mảnh sáp, keo. Ai từng dị ứng một trong những thứ đó cũng thuộc nhóm cần hỏi bác sĩ.
Ai nên hỏi bác sĩ trước khi mua phấn ong dú
Người từng dị ứng phấn hoa. Hắt hơi, ngứa mắt, chảy mũi theo mùa hoa.
Người bị hen suyễn. Phản ứng với phấn có thể gây khó thở.
Người từng phản ứng với mật ong, keo ong. Dù nhẹ cũng nên nói với bác sĩ.
Người có cơ địa dị ứng nhiều thứ. Dị ứng hải sản, thuốc, thời tiết.
Phụ nữ mang thai, cho con bú. Mọi thực phẩm bổ sung mới đều nên hỏi trước.
Trẻ nhỏ. Không tự cho trẻ ăn phấn; hỏi bác sĩ nhi.
Người đang uống thuốc dài ngày. Thuốc chống đông, thuốc ức chế miễn dịch, thuốc điều trị bệnh mạn.
Người có bệnh gan, thận. Thêm thực phẩm mới cần bác sĩ biết.
Người lớn tuổi nhiều bệnh nền. Phản ứng dị ứng ở người già có thể nặng hơn.
Người từng sốc phản vệ với bất cứ thứ gì. Không tự thử bất cứ sản phẩm nào từ ong.
Người đang trong đợt dị ứng. Đang ngứa, nổi mẩn, viêm mũi thì càng không nên thử thêm món mới.
Nếu bác sĩ đồng ý cho thử: mua và thử thế nào
Mua hũ nhỏ nhất có thể. Lần thử đầu chỉ dùng một lượng rất nhỏ, cỡ đầu tăm hoặc vài hạt, không phải một muỗng. Thử vào buổi sáng, ở nhà, có người thân bên cạnh, không thử khi đang ở một mình hay sắp đi xa.
Sau đó chờ và để ý cơ thể: ngứa miệng, ngứa họng, nổi mẩn, sưng môi, buồn nôn, đau bụng, khó thở. Có dấu hiệu nào là ngừng ngay. Khó thở, sưng môi lưỡi, chóng mặt là chuyện khẩn cấp, phải đi cấp cứu, không chờ xem có tự hết không.
Nếu không có phản ứng, cũng đừng vội tăng lên nhiều. Làm theo lượng bác sĩ dặn. Đổi sang lô phấn khác, trại khác, mùa khác cũng nên thử lại từ lượng nhỏ, vì thành phần hoa đã khác.
Ghi lại ngày thử, lượng thử, lô phấn, cảm giác của mình. Nếu sau này có chuyện, bác sĩ cần đúng những thông tin đó.
Khi mua, hỏi người bán những gì
Phấn lấy vào mùa nào? Mùa hoa khác thì phấn khác.
Quanh trại có những cây gì? Nếu mình biết mình dị ứng loài cây nào, thông tin này hữu ích.
Có trộn thêm gì không? Mật, đường, thảo mộc, bột khác. Thêm thành phần là thêm rủi ro dị ứng.
Có hũ nhỏ không? Người dị ứng nên mua lượng ít nhất.
Lô này có ai phản ánh gì chưa? Người bán tử tế sẽ trả lời thật.
Người bán có nói gì về dị ứng không? Người nói “không ai dị ứng đâu” là người không đáng tin.
Hàng có cất lạnh không? Phấn hỏng, mốc lại thêm một rủi ro khác.
Có thể đổi sang món khác nếu không dùng được? Hỏi rõ chính sách đổi trả trước khi đặt.
Ghi lại thông tin lô hàng. Ngày mua, ngày lấy phấn, nơi bán.
Không mua theo combo. Combo phấn, keo, mật kèm nhau làm mình khó biết mình phản ứng với món nào.
Cân nhắc món khác. Nếu bác sĩ khuyên tránh phấn, mật ong dú có thể vẫn cần hỏi riêng; không tự suy ra là được dùng.
Những điều không nên tin
“Phấn lên men nên không gây dị ứng.” Không có cơ sở để yên tâm.
“Ăn dần cho cơ thể quen.” Tự giải mẫn cảm là việc của bác sĩ chuyên khoa, không tự làm tại nhà.
“Phấn ong trị được dị ứng phấn hoa.” Đây là lời đồn phổ biến, không phải lời khuyên y khoa.
“Hàng nhà nuôi nên lành.” Phấn nhà nuôi vẫn là phấn hoa.
“Người già ăn phấn ong là tốt.” Còn tuỳ bệnh nền, thuốc đang dùng.
“Một chút không sao.” Người từng sốc phản vệ thì một chút cũng có thể là chuyện lớn.
“Trẻ ăn sớm cho khoẻ.” Trẻ nhỏ phải hỏi bác sĩ; trẻ dưới 1 tuổi không dùng mật đi kèm.
“Phấn ong dú khác hẳn phấn hoa.” Khác ở cách ủ, không khác ở nguồn gốc là hoa.
“Bôi ngoài da thì không sao.” Da cũng có thể phản ứng.
“Lần trước ăn không sao thì lần này cũng vậy.” Lô khác, mùa khác, hoa khác.
“Người bán nói an toàn tuyệt đối.” Không thực phẩm nào an toàn tuyệt đối cho mọi người.
Câu hỏi thường gặp
Dị ứng phấn hoa có ăn mật ong dú được không?
Cần hỏi bác sĩ. Mật ong dú có thể chứa một lượng nhỏ phấn hoa, người dị ứng nặng vẫn có thể phản ứng. Không tự suy ra là ăn được chỉ vì mật không phải phấn.
Dấu hiệu dị ứng phấn ong dú thường gặp là gì?
Ngứa miệng, ngứa họng, nổi mề đay, sưng môi, buồn nôn, đau bụng. Nặng hơn là khó thở, chóng mặt, sưng lưỡi, đó là tình huống cần đi cấp cứu ngay.
Đã ăn phấn ong mật không sao thì ăn phấn ong dú có sao không?
Không chắc. Hai loại phấn đến từ những vùng hoa khác nhau và một loại đã lên men. Lần đầu đổi sang phấn ong dú vẫn nên thử lượng nhỏ, và nếu có tiền sử dị ứng thì hỏi bác sĩ trước.
Phấn ong dú có dùng cho trẻ bị viêm mũi dị ứng được không?
Không tự dùng cho trẻ. Trẻ bị viêm mũi dị ứng cần được bác sĩ nhi hoặc bác sĩ dị ứng khám. Đừng thử phấn ong theo lời mách.
Mua phấn ong dú làm quà cho người khác cần lưu ý gì?
Nên hỏi trước người nhận có dị ứng phấn hoa hay sản phẩm từ ong không. Kèm một dòng dặn thử lượng nhỏ và cất lạnh. Không chắc thì chọn món khác an toàn hơn.
