Mang mật ong dú làm quà ra nước ngoài, cách an toàn nhất là để hũ trong hành lý ký gửi, bọc chống rỉ nhiều lớp, và tra trước quy định nhập thực phẩm của nước đến. Khi nhập cảnh, khai báo trung thực trên tờ khai; không khai mà bị phát hiện thì mất quà là chuyện nhỏ, bị phạt mới là chuyện lớn.
Mật ong dú là món quà lạ với người nước ngoài và là vị quê với người Việt xa nhà. Nhưng nó cũng là chất lỏng, đựng trong thuỷ tinh, lại là sản phẩm từ động vật — ba thứ mà sân bay và hải quan đều để ý. Chuẩn bị đúng thì món quà tới nơi nguyên vẹn.
Xách tay hay ký gửi?
Ở nhiều sân bay, chất lỏng trong hành lý xách tay bị giới hạn theo từng chai nhỏ và phải để trong túi trong suốt. Mật ong được tính là chất lỏng. Một hũ 100ml có thể vừa giới hạn ở nơi áp dụng mức đó, nhưng quy định mỗi nơi, mỗi hãng mỗi khác, và người soi chiếu có quyền giữ lại nếu thấy không hợp. Mang xách tay vì vậy là đánh cược.
Hành lý ký gửi không vướng giới hạn chất lỏng như xách tay, nhưng chịu va đập mạnh khi bốc xếp. Hũ thuỷ tinh mà gói sơ sài thì rất dễ vỡ, mật loãng chảy khắp quần áo. Vậy nên nếu ký gửi, phần bọc lót phải làm thật kỹ.
Có một chuyện riêng của mật ong dú ít người để ý: mật này nhiều nước, nếu đã bắt đầu lên men nhẹ thì trong hũ có chút khí. Khoang hành lý thay đổi áp suất và nhiệt độ trong suốt chuyến bay, khí giãn ra đẩy vào nắp. Hũ nắp chưa vặn chặt hoặc đã từng mở sẽ dễ rỉ. Chỉ mang hũ còn nguyên niêm phong và cất mát trước ngày bay.
Lời khuyên: hũ còn nguyên seal, ký gửi, bọc nhiều lớp. Nếu bắt buộc xách tay vì vali đã đủ cân, chọn hũ nhỏ, kiểm quy định của hãng bay và sân bay khởi hành trước khi ra sân bay.
Cách bọc hũ mật ong dú trong vali ký gửi
Vặn chặt nắp, quấn màng bọc quanh cổ hũ. Màng bọc chặn mật nếu nắp hơi hở do áp suất.
Cho hũ vào túi zip kín. Lỡ rỉ thì mật nằm trong túi, không lan ra quần áo.
Lồng thêm túi zip thứ hai. Hai lớp túi là thói quen của người hay mang đồ lỏng đi xa.
Quấn khăn hoặc áo dày bên ngoài. Khăn tắm, áo len là đệm chống va tốt và không tốn chỗ thêm.
Đặt hũ ở giữa vali. Xung quanh là quần áo mềm; tránh sát thành vali hay góc bánh xe.
Để hũ đứng nếu được. Mật dồn về nắp khi nằm lâu dễ rỉ hơn.
Không để cạnh đồ điện tử, giấy tờ. Rỉ mật vào máy móc, hộ chiếu là rắc rối thật.
Không chất đồ nặng đè lên. Giày, chai lọ khác đặt xa hũ mật.
Tháo hộp giấy cứng nếu chật. Hộp quà gói riêng, lắp lại khi tới nơi; hũ quấn khăn an toàn hơn hộp giấy mỏng.
Ghi chú vị trí hũ trong vali. Khi bị yêu cầu mở kiểm tra, mình chỉ ngay được, đỡ lục tung.
Cân vali trước khi đi. Hũ thuỷ tinh nặng; vượt cân tại quầy phải bỏ bớt đồ rất vội.
Tra quy định nước đến và khai báo khi nhập cảnh
Mỗi nước một luật về thực phẩm mang theo người. Có nước khá thoáng với mật ong đóng hũ kín, có nước rất chặt với mọi sản phẩm từ ong vì sợ mang bệnh cho đàn ong bản địa, có nơi không cho mang vào. Không có một câu trả lời chung cho mọi nơi, và luật có thể thay đổi.
Cách làm đúng là vào trang chính thức của cơ quan hải quan hoặc kiểm dịch nông nghiệp của nước đến, tìm mục thực phẩm mang theo hành khách, xem mục mật ong hoặc sản phẩm từ ong. Người thân đang sống ở nước đó cũng có thể hỏi giúp, nhưng nghe kể chưa chắc là đúng với năm nay.
Khi nhập cảnh, nếu tờ khai hỏi về thực phẩm, khai có. Nhiều nước phạt nặng việc không khai, còn khai thật thì cùng lắm nhân viên kiểm tra rồi giữ lại món không được phép. Mất một hũ mật vẫn hơn mất tiền phạt và mất thời gian.
Một mẹo nhỏ: giữ hũ còn nguyên nắp, nguyên thông tin của bên đóng gói. Hũ không có thông tin gì, hoặc mật đựng chai nhựa tự chiết, dễ bị nghi ngờ hơn. Hũ mật của cửa hàng Shop Ong Dú đóng thuỷ tinh, lấy từ Trại Ong Quý – Aron Bee, Trảng Bàng, Tây Ninh; trước khi đi, bà con có thể hỏi cửa hàng thêm thông tin nguồn gốc để trả lời khi được hỏi.
Chọn hũ và chuẩn bị quà trước ngày bay
Chọn hũ nhỏ. Hũ 100ml hoặc 200ml dễ xếp, ít rủi ro hơn một hũ 500ml.
Hai hũ nhỏ hơn một hũ to. Lỡ vỡ một hũ vẫn còn một hũ làm quà.
Đặt hàng sớm. Có thời gian kiểm hũ, cất mát trước khi xếp vali.
Kiểm từng hũ khi nhận. Nắp kín, không phồng, không rỉ — hũ có dấu hiệu lạ thì không mang đi xa.
Cất ngăn mát đến ngày đi. Giữ mật ổn định, giảm khả năng lên men trên đường.
Không mở thử trước khi đi. Hũ đã mở dễ rỉ trên máy bay và dễ bị nghi ngờ khi kiểm tra.
Chuẩn bị tờ giới thiệu ngắn. Viết bằng tiếng nước đến hoặc tiếng Anh: mật của ong không ngòi, vị chua nhẹ tự nhiên.
Giữ hoá đơn mua hàng. Có lúc cần để chứng minh nguồn gốc khi bị hỏi.
Hỏi rõ chính sách đổi trả trước khi đặt. Phát hiện hũ lỗi trước ngày bay còn kịp đổi.
Tính trọng lượng vào hành lý. Mỗi hũ thuỷ tinh có mật nặng hơn mình tưởng.
Khi tới nơi mở vali kiểm tra ngay. Lỡ rỉ thì lau sớm, cất hũ còn lại vào tủ lạnh.
Tặng người nước ngoài: dặn gì cho đúng
Giải thích đây là mật của ong không ngòi. Người nước ngoài quen mật ong mật, không biết loại ong này.
Báo trước vị chua. Không báo, họ dễ nghĩ mật hỏng.
Dặn cất tủ lạnh sau khi mở. Nhiều nơi khí hậu khô lạnh, nhưng nhà có sưởi vẫn ấm.
Gợi ý cách dùng. Rưới lên sữa chua, pha trà, ăn kèm trái cây.
Không nói công dụng chữa bệnh. Vừa sai, vừa có thể khiến người nhận ngại.
Nhắc trẻ dưới 1 tuổi không dùng mật. Quy tắc này nhiều nước cũng áp dụng, người nhận sẽ thấy mình chu đáo.
Kể ngắn về nơi lấy mật. Một vùng quê Tây Ninh, những tổ ong nhỏ trong vườn — câu chuyện làm món quà nhớ lâu.
Không ép nếm ngay. Người phương Tây có khi ngại vị lạ; để họ thử lúc thoải mái.
Dùng muỗng khô. Câu nhắc nhỏ nhưng giữ hũ mật được lâu.
Gói đơn giản. Khăn vải, dây cói hợp hơn hộp quá cầu kỳ khi đã qua một chặng bay.
Nhắc ngày mở nắp. Dán mẩu giấy nhỏ ghi ngày mở để người nhận theo dõi.
Câu hỏi thường gặp
Có được mang mật ong lên máy bay xách tay không?
Ở nhiều sân bay, mật ong bị tính là chất lỏng và phải theo giới hạn chất lỏng xách tay. Quy định mỗi nơi mỗi khác, nên kiểm trang của hãng bay và sân bay trước; an toàn hơn là để trong hành lý ký gửi.
Mang mật ong vào nước ngoài có phải khai báo không?
Nhiều nước yêu cầu khai báo thực phẩm khi nhập cảnh, và một số nước hạn chế hoặc cấm sản phẩm từ ong. Tra trang cơ quan hải quan hoặc kiểm dịch của nước đến, rồi khai trung thực.
Hũ mật ong dú có bị rỉ trên máy bay không?
Có thể, nếu nắp không chặt hoặc mật đã lên men nhẹ, vì áp suất và nhiệt độ thay đổi. Chọn hũ còn niêm phong, cất mát trước ngày bay, quấn màng bọc và cho vào hai lớp túi zip.
Nên mang hũ thuỷ tinh hay sang chai nhựa cho nhẹ?
Nên giữ nguyên hũ của bên đóng gói. Chiết sang chai nhựa vừa dễ nhiễm bẩn, dễ lên men, vừa mất thông tin nguồn gốc khi bị kiểm tra.
Tới nơi mật bị sủi bọt thì xử lý sao?
Cất ngay vào tủ lạnh và dùng sớm. Nếu mùi chua gắt như giấm hoặc nắp phồng mạnh thì không nên tặng hũ đó nữa.
