Muốn làm son dưỡng, sáp thoa tay, sáp thoa gót chân tự chế thì chỉ mua sáp ong dú đã lọc sạch, rõ trại nuôi, không dính dầu hay thuốc, mua lượng nhỏ để thử, và luôn thử trên da trước khi dùng. Sáp ong dú lẫn keo nhựa cây nên sẫm màu, mùi đậm, và có thể gây kích ứng ở người da nhạy cảm nhiều hơn sáp ong mật.
Một lỗi hay gặp ở người mới làm đồ tự chế: thấy chữ “sáp ong dú, hàng rừng” liền nghĩ là tốt hơn sáp ong mật, mua cả ký về. Nấu ra thì màu nâu đục, son làm xong có mùi nhựa cây, người nhạy cảm bôi bị rát môi. Không phải sáp dở, mà là chọn chưa đúng việc.
Sáp ong dú hợp và không hợp với đồ thoa da ở chỗ nào
Điểm hợp: sáp ong dú có độ dẻo tốt, giúp son và sáp thoa đứng khuôn, bám nhẹ trên da. Nhiều người thích mùi tổ đặc trưng của nó. Với người nuôi ong dú, dùng sáp nhà mình làm quà là một món có câu chuyện.
Điểm cần cân nhắc: sáp ong dú thường có keo nhựa cây trộn vào. Keo ong, như đã biết, là thứ có thể gây viêm da tiếp xúc ở một số người. Sáp càng thô, càng lẫn keo, khả năng đó càng cao. Môi là vùng da mỏng, lại dễ nuốt phải một ít, nên càng phải chọn sáp sạch.
Màu cũng là chuyện cần biết trước. Sáp ong dú làm son ra màu nâu vàng đến nâu, không trắng ngà như son thương mại. Người làm để bán hay làm quà nên nói rõ cho người dùng, đừng để họ nghĩ son bị bẩn.
Cuối cùng là nguồn. Sáp gom từ tổ ong ở cạnh vườn phun thuốc dày đặc thì mình không biết sáp đã giữ lại những gì. Đồ dùng lên da, lên môi thì nên chọn nơi trả lời được câu hỏi về môi trường quanh trại.
Checklist chọn sáp ong dú cho đồ tự chế
Sáp đã lọc. Mặt mịn, bẻ ra đồng nhất, đáy ít cặn.
Nguồn rõ. Biết trại, vùng nuôi, người bán trả lời được câu hỏi.
Không mùi lạ. Mùi tổ, mùi nhựa cây là được. Mùi dầu, mùi hoá chất thì bỏ.
Không trộn sáp khác. Hỏi rõ. Sáp trộn parafin hay sáp công nghiệp không hợp làm son.
Không lẫn vụn. Vụn đen, xác ong, phấn khô là sáp chưa lọc.
Mua khối nhỏ. Làm vài thỏi son chỉ cần một ít sáp, mua nhiều để lâu không cần thiết.
Đóng gói kín. Không bọc giấy báo, không túi đựng hàng tái sử dụng.
Hỏi trại có gần vườn phun thuốc dày không. Người bán thật thà sẽ nói về vườn xung quanh.
Hỏi có thể gửi mẫu nhỏ không. Thử làm một mẻ trước khi mua thêm.
Hỏi chính sách đổi trả. Hỏi rõ trước khi đặt, nhất là khi mua số lượng.
Cất riêng. Sáp dùng cho đồ da, đồ môi không để chung với sáp mồi hộp ong hay sáp lau gỗ.
Lọc lại sáp ở nhà: khi nào cần, làm sao cho an toàn
Sáp mua về nếu còn thấy vụn, cặn, mình có thể lọc lại. Cách đơn giản là đun cách thuỷ: cho sáp vào một cái ca inox đặt trong nồi nước đang sôi lăn tăn, chờ sáp chảy hết, rồi rót qua một miếng vải màn sạch vào khuôn. Để nguội, cạo lớp cặn ở đáy khối.
Luôn đun cách thuỷ, không đặt sáp trực tiếp lên lửa. Sáp quá nóng có thể bốc khói, bắt lửa. Làm ở chỗ thoáng, có người trông, để xa trẻ nhỏ. Dùng dụng cụ riêng, không dùng chung nồi, muỗng nấu ăn, vì sáp bám rất khó rửa.
Lọc một lần là đủ cho phần lớn đồ dùng trong nhà. Muốn sáp sáng hơn thì lọc thêm, nhưng mỗi lần hao một ít. Sáp ong dú lọc bao nhiêu lần cũng không trắng như sáp ong mật tinh chế, đó là bản chất của nó.
Cửa hàng Shop Ong Dú niêm yết mật ong dú và tổ giống từ Trại Ong Quý – Aron Bee; sáp ra theo đợt lấy mật. Ai cần một khối nhỏ làm đồ tự chế thì hỏi trước xem đợt này trại có không, và nói rõ dùng cho da để được chọn phần sạch.
Thử trên da và những lỗi người tự làm hay mắc
Thử ở cổ tay hoặc khuỷu tay. Bôi một chút sản phẩm đã làm, để qua một ngày xem có đỏ ngứa không.
Thử trước khi tặng. Tặng ai thì dặn họ cũng thử trước.
Không dùng cho trẻ nhỏ khi chưa hỏi bác sĩ. Da trẻ nhạy hơn người lớn.
Không thoa lên vết thương hở. Đồ tự làm không vô trùng.
Lỗi: dùng sáp thô cho son. Son có vụn, mùi hăng, dễ kích ứng.
Lỗi: trộn tinh dầu quá tay. Nhiều tinh dầu gây rát môi hơn cả sáp.
Lỗi: dùng hũ chưa sạch. Hũ ẩm làm son mốc nhanh.
Lỗi: làm quá nhiều một lần. Đồ tự chế không có chất bảo quản, làm vừa dùng.
Lỗi: không ghi ngày làm. Vài tháng sau không biết thỏi nào cũ thỏi nào mới.
Lỗi: quảng cáo son trị nẻ, trị thâm. Làm quà thì cứ nói là son dưỡng tự làm, đừng hứa công dụng.
Ngừng ngay khi có phản ứng. Đỏ, ngứa, sưng, nổi mụn thì ngừng; nặng thì đi khám da liễu.
Mua kèm gì để làm đồ tự chế cho gọn
Ca inox nhỏ có quai. Dùng riêng để đun cách thuỷ sáp, không dùng lại cho nấu ăn.
Que khuấy gỗ hoặc inox. Que gỗ dùng một lần là tiện nhất, khỏi phải cạo sáp bám.
Vải màn hoặc lưới lọc mịn. Lọc vụn khi sáp đã chảy.
Hũ thiếc nhỏ hoặc ống son rỗng. Chọn loại có nắp kín, mua dư vài cái để làm hỏng còn có cái thay.
Dầu nền ăn được. Dầu dừa, dầu ô liu phổ biến, dễ mua. Chọn chai còn hạn, đậy kín.
Nhiệt kế bếp. Không bắt buộc, nhưng giúp không đun sáp quá nóng.
Cân nhỏ. Cân sáp và dầu cho đều tay mỗi mẻ.
Găng tay chịu nhiệt. Sáp nóng dính da gây bỏng, găng tay đỡ được phần nào.
Khăn giấy, giấy nến. Lót bàn, lau giọt sáp rơi.
Nhãn trơn để ghi ngày. Ghi ngày làm và thành phần lên mỗi hũ.
Không cần mua máy móc đắt tiền. Làm vài thỏi son mỗi tháng thì bếp nhà và vài món trên là đủ.
Câu hỏi thường gặp
Sáp ong dú hay sáp ong mật làm son tốt hơn?
Mỗi loại một kiểu. Sáp ong mật tinh chế sáng màu, mùi nhẹ, dễ làm son đẹp. Sáp ong dú sẫm màu, mùi tổ đậm, có lẫn keo nên người da nhạy cảm cần thử kỹ hơn. Làm quà có câu chuyện thì sáp ong dú thú vị; làm son dễ dùng cho nhiều người thì sáp ong mật dễ hơn.
Một lần làm son dưỡng cần mua bao nhiêu sáp?
Làm vài thỏi son chỉ cần một khối sáp nhỏ. Người mới nên mua lượng ít, làm thử một mẻ, thấy hợp rồi mới mua thêm. Mua nhiều để lâu không có lợi.
Son dưỡng tự làm bằng sáp ong dú để được bao lâu?
Đồ tự làm không có chất bảo quản, nên làm vừa đủ dùng trong thời gian ngắn và cất nơi mát. Thấy đổi mùi, có đốm lạ thì bỏ. Ghi ngày làm lên hũ để dễ theo dõi.
Sáp ong dú có làm sáp thoa gót chân, thoa tay được không?
Được, đây là món dễ làm nhất và ít khắt khe hơn son môi. Vẫn nên dùng sáp đã lọc và thử ở một vùng da nhỏ trước. Gót chân nứt chảy máu thì đi khám chứ đừng chỉ thoa sáp.
Có nên bán son tự làm bằng sáp ong dú không?
Bán mỹ phẩm ra thị trường có những quy định riêng về công bố và nhãn. Muốn bán thì hỏi cơ quan quản lý ở địa phương trước. Làm tặng người thân thì đơn giản hơn, nhưng vẫn nên dặn người nhận thử trước.
