Đặt mua mật ong dú định kỳ có lợi cho những nhà dùng đều tay, ví dụ mỗi sáng pha một ly nước mật. Lợi lớn nhất không phải là giá mà là mật luôn mới: mỗi lần nhận vừa đủ dùng đến lần sau, không phải mua dồn hũ to rồi để lâu dễ lên men. Đổi lại, cần thoả thuận rõ cỡ hũ, nhịp giao, cách báo hoãn và chuyện mật đổi vị theo mùa.
Một tình huống quen thuộc: chị mua hũ lớn để dành cho cả tháng rưỡi, đến tuần thứ năm mở ra thấy mật sủi bọt, có mùi chua gắt. Không phải mật dở, mà mật ong dú nhiều nước, mở nắp nhiều lần và để lâu thì dễ lên men. Nếu chia ra nhận mỗi tháng một hũ vừa, chuyện đó ít xảy ra hơn nhiều.
Bài này giúp bà con xem nhà mình có hợp đặt định kỳ không, và nếu đặt thì cần thoả thuận những gì.
Vì sao mật ong dú hợp mua ít mà đều
Mật ong dú khác mật ong thường ở chỗ có nhiều nước hơn, vị chua nhẹ. Mật nhiều nước thì dễ lên men khi gặp nhiệt và khi bị múc bằng thìa ướt. Mật ong thường đặc có thể để rất lâu, mật ong dú thì nên dùng trong thời gian ngắn hơn sau khi mở.
Vì vậy cách mua hợp lý nhất là mua lượng vừa đủ dùng trong một khoảng ngắn, rồi mua tiếp. Nhưng mua lẻ nhiều lần thì phiền: phải nhớ đặt, mỗi lần một phí giao, có khi hết mật đúng lúc bận không kịp đặt. Đặt định kỳ giải quyết đúng chỗ phiền đó.
Lợi thứ hai là mình được ăn mật theo từng đợt. Mỗi đợt mật có thể khác nhau chút ít về màu, vị, độ loãng, tuỳ mùa hoa. Nhận định kỳ, mình nếm được sự thay đổi đó, hiểu mật ong dú hơn, thay vì ăn một hũ to cả tháng rưỡi.
Lợi thứ ba là người bán biết trước nhu cầu. Người bán biết mỗi tháng có bao nhiêu khách định kỳ, chuẩn bị mật đủ, đóng hũ đúng lúc. Khách định kỳ thường được người bán nhớ và chăm hơn.
Nhà nào hợp đặt định kỳ, nhà nào không
Hợp: nhà dùng mật mỗi ngày. Pha nước mật buổi sáng, pha trà, ăn kèm bánh; lượng dùng đều, dễ ước tính.
Hợp: đặt cho bố mẹ ở xa. Con ở thành phố đặt giao định kỳ về quê cho bố mẹ, khỏi phải nhớ mua.
Hợp: quán nước nhỏ dùng mật pha đồ uống. Lượng dùng ổn định, cần nguồn đều.
Hợp: người đã quen vị. Đã mua vài lần và biết mình thích mật ong dú.
Không hợp: người mới thử lần đầu. Chưa biết có hợp vị không thì mua lẻ một hũ nhỏ trước.
Không hợp: nhà dùng thất thường. Lúc dùng nhiều, lúc bỏ cả tháng; định kỳ sẽ làm mật tồn.
Không hợp: hay đi vắng dài ngày. Hàng giao đến không ai nhận, nằm ngoài nắng.
Không hợp: người đang ăn kiêng theo chỉ định bác sĩ. Lượng dùng phụ thuộc lời bác sĩ, có thể thay đổi; hỏi bác sĩ trước.
Lưu ý với trẻ nhỏ. Trẻ dưới một tuổi không dùng mật; tính lượng chỉ cho người lớn và trẻ lớn.
Lưu ý với nhà có người bệnh nền. Người tiểu đường hay bệnh khác hỏi bác sĩ về lượng dùng trước khi đặt đều.
Thử ước lượng trước. Mua lẻ hai lần, ghi lại bao lâu hết một hũ, rồi mới chọn nhịp giao.
Thoả thuận gì khi đặt định kỳ
Cỡ hũ mỗi lần. Chọn cỡ dùng hết trước lần giao sau; dư một ít còn hơn tồn nhiều.
Nhịp giao. Mỗi tháng, mỗi hai tuần, hay mỗi sáu tuần; tuỳ tốc độ dùng thật của nhà mình.
Ngày giao trong tháng. Chọn ngày có người ở nhà nhận, tránh để hàng nằm ngoài cổng.
Cách báo hoãn. Đi vắng hay còn mật thì báo trước bao lâu, báo qua đâu.
Cách thay đổi cỡ hũ. Nhà đông khách dịp Tết cần nhiều hơn, báo trước để kịp chuẩn bị.
Khi đợt mật đổi vị. Người bán có báo trước không nếu đợt mùa mưa loãng hơn, chua hơn.
Cách thanh toán. Trả từng lần hay trả trước nhiều lần; trả từng lần thì dễ dừng khi cần.
Phí giao. Phí tính theo tỉnh, hỏi rõ mỗi lần giao tính thế nào.
Cách dừng. Muốn ngưng thì báo thế nào, có ràng buộc gì không.
Khi hũ có vấn đề. Hỏi rõ chính sách đổi trả trước khi đặt, áp dụng cho từng lần giao.
Ai nhận nếu giao cho người khác. Đặt cho bố mẹ thì ghi số điện thoại người nhận và dặn người giao gọi trước.
Đặt định kỳ ở đâu, và tự làm "định kỳ" khi nơi bán không có
Không phải nơi bán nào cũng có sẵn dịch vụ định kỳ. Người nuôi nhỏ có khi nhận lời bằng một cuộc điện thoại. Cửa hàng lớn hơn có thể có cách đặt riêng. Cứ hỏi trực tiếp nơi mình đã mua quen xem họ có nhận đặt định kỳ không, và theo cách nào.
Nếu nơi bán không có dịch vụ định kỳ, mình vẫn có thể tự làm. Đặt một lời nhắc trong điện thoại, mỗi tháng một ngày, đến ngày thì đặt một hũ. Cách này không ràng buộc gì, muốn dừng thì tắt lời nhắc.
Ví dụ ở cửa hàng Shop Ong Dú có ba cỡ hũ 100ml, 200ml và 500ml, đặt và quét mã QR thanh toán thì hệ thống tự xác nhận, nên đặt lại mỗi tháng chỉ mất vài phút. Nhà hai người dùng đều có thể bắt đầu bằng hũ 200ml mỗi lần rồi điều chỉnh.
Dù đặt kiểu gì, nên giữ một thói quen nhỏ: mỗi lần nhận hũ mới, ghi ngày lên nắp bằng bút dạ hoặc mẩu băng keo. Nhìn vào là biết hũ đang dùng mở từ hôm nào, có cần dùng nhanh không.
Bảo quản để mỗi lần nhận đều dùng ngon
Cất chỗ mát. Không để cạnh bếp, cạnh cửa sổ nắng.
Đậy kín sau mỗi lần dùng. Mật hút ẩm, mở nắp lâu là thêm nước, dễ lên men.
Dùng thìa khô, sạch. Thìa ướt là nguyên nhân hay gặp nhất của mật sủi bọt.
Ngăn mát tủ lạnh sau khi mở. Nhiều nơi bán khuyên vậy với mật ong dú; hỏi nơi mình mua.
Không đổ mật cũ vào hũ mới. Hũ cũ còn ít thì dùng hết rồi hẵng mở hũ mới.
Không để hũ mới ngoài cổng lâu. Nhận xong cất ngay.
Ghi ngày mở. Biết hũ đã mở bao lâu.
Để ý mùi và bọt. Mùi chua gắt khác thường, bọt nhiều thì nên hỏi nơi bán.
Không dùng chung thìa với đồ khác. Thìa dính trà, dính sữa đưa vào hũ làm mật nhanh hỏng.
Hũ dùng xong rửa sạch. Có thể tái dùng hũ trong nhà, nhưng đừng đổ mật mới vào hũ cũ chưa khô.
Không cất quá nhiều hũ cùng lúc. Đó chính là lý do để đặt định kỳ thay vì mua dồn.
Câu hỏi thường gặp
Đặt định kỳ có rẻ hơn mua lẻ không?
Không nên mặc định là rẻ hơn. Lợi chính của đặt định kỳ là mật luôn mới và đỡ phải nhớ đặt; nếu nơi bán có ưu đãi riêng thì hỏi trực tiếp.
Một gia đình bốn người nên nhận cỡ hũ nào mỗi tháng?
Tuỳ cách dùng. Cách chắc nhất là mua lẻ hai lần, ghi lại bao lâu hết một hũ, rồi chọn cỡ và nhịp giao theo số liệu thật của nhà mình.
Mật mỗi lần nhận khác vị nhau có phải mật giả?
Không hẳn. Mật ong dú thay đổi theo mùa hoa và thời tiết, mùa mưa thường loãng hơn. Nên hỏi người bán đợt mật đó lấy lúc nào để hiểu vì sao khác.
Đặt định kỳ cho bố mẹ ở quê cần lưu ý gì?
Ghi đúng số điện thoại người nhận, chọn ngày có người ở nhà, dặn bố mẹ cất mát và dùng thìa khô. Nếu bố mẹ có bệnh nền, hỏi bác sĩ về lượng dùng phù hợp.
Đang đặt định kỳ mà còn mật thì làm sao?
Báo hoãn một kỳ trước ngày giao. Đừng nhận thêm khi hũ cũ còn nhiều, vì mục đích của đặt định kỳ là không để mật tồn.
