Nhập sỉ mật ong dú, cách chia việc hợp lý là: nguồn chịu kiểm nghiệm cho lô hàng họ bán ra, còn người nhập tự gửi mẫu trong vài trường hợp: lô lớn, đổi sang nguồn mới, thấy dấu hiệu lạ, hoặc khi mình định đóng gói lại dưới nhãn riêng. Chia thế nào thì ghi vào thỏa thuận, đừng để đến lúc có chuyện mới bàn.
"Bên trại có giấy rồi, mình gửi thêm làm gì cho tốn?" là câu bà con mới làm đại lý hay hỏi. Câu trả lời ngắn: tờ giấy của trại nói về mẫu trại gửi đi, còn thứ khách cầm trên tay là hũ mình bán. Hai thứ này thường giống nhau. Nhưng khi chúng khác nhau, người đứng trước khách là mình.
Phiếu kiểm nghiệm thật ra chứng minh được gì?
Phòng thử nghiệm đo đúng cái mẫu họ nhận. Phiếu kết quả thường ghi rõ đại ý "kết quả chỉ có giá trị trên mẫu thử". Nếu nguồn gửi một mẫu lấy từ tổ khỏe nhất, mùa đẹp nhất, phiếu sẽ đẹp. Không có gì gian dối ở đây, đó là cách kiểm nghiệm vận hành.
Vì vậy giá trị của phiếu nằm ở sợi dây nối mẫu với lô. Mẫu lấy từ lô nào, ai lấy, lấy khi nào, niêm thế nào. Sợi dây càng rõ, phiếu càng có nghĩa với mình. Một phiếu không ghi lô giống như tờ giấy khen của năm ngoái: có thật, nhưng không nói gì về hôm nay.
Với mật ong dú còn thêm một chuyện: nhiều chuẩn chung được dựng cho mật ong thường. Mật ong dú vốn nhiều nước hơn, chua hơn. Nếu phòng thử nghiệm không biết đây là mật ong không ngòi, hoặc người đọc phiếu so nhầm với chuẩn mật ong thường, một lô mật thật có thể bị đọc là "không đạt" ở chỉ tiêu độ ẩm. Ngược lại, một lô có độ ẩm thấp như mật ong thường lại là chỗ nên hỏi: đã hạ thủy phần chưa, hay có pha trộn.
Nói vậy để thấy: kiểm nghiệm không phải con dấu "thật" hay "giả". Nó là một bộ số đo. Người nhập sỉ cần biết hỏi đo cái gì và đọc số đó với hiểu biết về mật ong dú.
Chia việc kiểm nghiệm giữa nguồn và người nhập
Nguồn lo kiểm nghiệm định kỳ. Mỗi mùa lấy mật, hoặc mỗi lô lớn, nguồn có phiếu riêng.
Nguồn ghi mã lô lên phiếu và chứng từ. Đây là phần không tốn thêm tiền mà nhiều người quên.
Hai bên cùng niêm mẫu lúc giao. Mỗi bên giữ một phần, ghi ngày, ký lên tem niêm.
Người nhập gửi mẫu khi đổi nguồn. Lô đầu với nguồn mới, nên tự kiểm một lần.
Người nhập gửi mẫu khi lô lớn. Lô càng lớn, rủi ro dồn càng nặng, chi phí kiểm nghiệm chia trên mỗi hũ càng nhẹ.
Người nhập gửi mẫu khi thấy lạ. Vị, mùi, màu khác hẳn lô trước mà nguồn không giải thích được.
Người nhập gửi mẫu khi định dán nhãn riêng. Lúc đó mình là người chịu trách nhiệm, nên có kết quả mang mẫu của mình.
Chi phí do ai chịu. Thỏa thuận từ đầu. Một cách hay dùng: kết quả đạt thì người nhập chịu, không đạt thì nguồn chịu.
Chọn phòng thử nghiệm. Thống nhất phòng nào cả hai cùng tin, có công nhận năng lực cho chỉ tiêu cần đo.
Bộ chỉ tiêu. Thống nhất trước đo những gì, để khỏi mỗi bên dẫn một kiểu số.
Khi kết quả hai bên khác nhau. Dùng mẫu niêm chung gửi lại phòng thứ ba. Ghi điều này vào thỏa thuận.
Lưu hồ sơ. Phiếu kèm ảnh tem niêm, ảnh lô hàng, chứng từ, cất chung một bìa.
Lấy mẫu mật ong dú thế nào cho đúng?
Mẫu phải đại diện cho lô. Nếu lô là mấy can, đừng chỉ rót ở miệng can trên cùng. Mật ong dú có thể tách lớp nhẹ khi để yên, phần trên loãng hơn phần dưới. Nên lắc nhẹ hoặc khuấy bằng dụng cụ sạch rồi mới lấy, hoặc lấy một ít từ vài can trộn chung thành mẫu gộp, tùy cách phòng thử nghiệm hướng dẫn.
Đồ chứa mẫu phải sạch, khô, kín. Lọ thủy tinh hay lọ nhựa thực phẩm có nắp vặn đều được, miễn là không có mùi và không còn nước rửa đọng lại. Một giọt nước trong lọ cũng làm sai số đo độ ẩm.
Ghi nhãn mẫu ngay lúc lấy: ngày, mã lô, tên người lấy. Niêm bằng băng keo có chữ ký hai bên vắt qua nắp. Chụp ảnh lúc niêm. Mẫu để mát và gửi sớm, vì mật ong dú để nóng vài ngày là chỉ tiêu đã đổi, kết quả sẽ không còn nói đúng về lô lúc giao.
Lượng mẫu cần bao nhiêu, gửi thế nào, mất mấy ngày có kết quả, thì gọi hỏi phòng thử nghiệm trước. Mỗi phòng có yêu cầu riêng, hỏi trước đỡ phải lấy mẫu lại.
Hỏi phòng thử nghiệm những gì
Nói rõ đây là mật ong của ong không ngòi. Để họ không mặc định áp chuẩn của mật ong thường khi tư vấn.
Nên đo chỉ tiêu nào cho mục đích của mình. Kiểm tra pha trộn, kiểm tra an toàn để bán, hay chỉ kiểm độ ẩm để biết cách bảo quản.
Độ ẩm. Cho biết mật đã hạ thủy phần hay chưa, và ảnh hưởng đến độ bền khi cất.
Chỉ tiêu về gia nhiệt và độ cũ. Giúp biết mật có bị đun nóng hay để lâu ở chỗ nóng.
Đường lạ. Câu hỏi chính khi nghi pha siro hay pha mật khác.
Vi sinh, nấm men. Mật nhiều nước thì nấm men là chuyện cần để ý.
Tồn dư. Nếu vùng nuôi gần ruộng phun thuốc, hỏi về bộ chỉ tiêu tồn dư phù hợp.
Thời gian trả kết quả. Để tính lúc nào bán được lô hàng.
Chi phí từng chỉ tiêu. Hỏi từng phần, chọn cái cần thiết, không cần đo hết mọi thứ cho mọi lô.
Cách gửi mẫu. Gửi trực tiếp hay gửi xe, đóng gói thế nào, nhiệt độ ra sao.
Năng lực được công nhận. Hỏi chỉ tiêu mình cần có nằm trong phạm vi được công nhận của phòng hay không.
Nhờ giải thích kết quả. Không hiểu con số nào thì hỏi ngay. Đừng tự suy ra kết luận.
Khi kết quả không như mong đợi
Đừng bán tiếp lô đó. Tạm rút khỏi kệ, cất riêng, ghi chú.
Báo nguồn bằng văn bản. Gửi kèm ảnh phiếu, ảnh tem niêm, chứng từ lô.
Đối chiếu mẫu niêm chung. Nếu có, gửi lại một phòng hai bên cùng tin.
Xem có phải do bảo quản. Nhìn lại sổ kho: lô có từng để chỗ nóng không. Thành thật với mình trước.
Đọc lại chỉ tiêu cùng chuyên môn. Một chỉ tiêu "không đạt" so với chuẩn mật ong thường chưa chắc là mật giả.
Không tự đổ bỏ ngay. Giữ lại làm bằng chứng cho tới khi hai bên xử lý xong.
Không đăng lên mạng khi chưa rõ. Nói một nguồn hàng là "mật giả" khi chưa chắc có thể thành chuyện kiện tụng.
Thông báo cho khách đã mua nếu cần. Khi lỗi ảnh hưởng an toàn, chủ động liên hệ khách là cách giữ uy tín lâu dài.
Hỏi cơ quan chức năng khi cần. Lô có vấn đề an toàn thực phẩm thì hỏi cơ quan an toàn thực phẩm của tỉnh để biết phải làm gì.
Rút kinh nghiệm vào thỏa thuận. Sửa điều khoản kiểm nghiệm, lấy mẫu cho các lô sau.
Cân nhắc đổi nguồn. Một lần lỗi có giải thích hợp lý thì còn làm tiếp. Lỗi lặp lại thì nên dừng.
Câu hỏi thường gặp
Gửi kiểm nghiệm mật ong dú ở đâu?
Gửi các phòng thử nghiệm thực phẩm có công nhận năng lực cho chỉ tiêu mình cần. Muốn biết nơi gần mình, có thể hỏi cơ quan an toàn thực phẩm của tỉnh.
Mật ong dú thật có bị kiểm nghiệm ra không đạt không?
Có thể, nếu đem so với chuẩn của mật ong thường, nhất là chỉ tiêu độ ẩm, vì mật ong dú vốn loãng. Vì vậy nên nói rõ với phòng thử nghiệm đây là mật ong không ngòi và nhờ họ tư vấn cách đọc.
Mỗi lô mật nhập sỉ đều phải kiểm nghiệm sao?
Không nhất thiết người nhập phải tự kiểm mọi lô. Phổ biến hơn là nguồn có phiếu theo lô hoặc theo mùa, còn người nhập kiểm khi đổi nguồn, lô lớn, nghi ngờ hay khi đóng gói nhãn riêng.
Mẫu mật gửi đi kiểm nghiệm cất thế nào trong lúc chờ gửi?
Cất mát, tránh nắng, đóng kín, gửi càng sớm càng tốt. Mẫu để nóng nhiều ngày thì kết quả nói về tình trạng mẫu lúc đo, không còn đúng với lô lúc giao.
Mua lẻ từ Shop Ong Dú có hỏi được thông tin kiểm nghiệm không?
Người mua có thể hỏi cửa hàng Shop Ong Dú thông tin về nguồn và kiểm nghiệm của hàng mình mua. Mật của cửa hàng lấy từ Trại Ong Quý – Aron Bee ở Trảng Bàng, Tây Ninh.
Kiểm nghiệm có phát hiện được mật ong thường trộn vào mật ong dú không?
Có những chỉ tiêu giúp nghi ngờ pha trộn, nhưng trộn một phần không phải lúc nào cũng phát hiện rõ. Nên trao đổi với phòng thử nghiệm về mục đích để họ gợi ý phép thử phù hợp.
