Gặp hàng lỗi, đại lý mật ong dú nên làm theo thứ tự: tách riêng ngay, chụp ảnh, quay video, giữ mẫu, báo nguồn trong thời hạn đã thỏa thuận, rồi cùng nguồn phân biệt lỗi do lô hàng hay do khâu bảo quản của mình. Làm đúng thứ tự thì phần lớn chuyện được giải quyết êm.
Sáng thứ hai, thùng hàng mới về. Mở nắp thùng, có mùi hơi chua bốc lên. Lật mấy lớp xốp, hai hũ dưới cùng mật đã rỉ ra quanh cổ, một hũ nắp hơi phồng. Phản xạ đầu tiên của nhiều người là lau sạch, bày mấy hũ còn lại lên kệ, rồi nhắn cho nguồn "hàng lỗi mấy hũ nha". Ba việc đó, việc nào cũng làm khó mình về sau.
Hàng lỗi thường gặp ở mật ong dú và nguyên nhân hay gặp
Hũ vỡ, nứt, nắp móp là lỗi dễ thấy nhất, thường do đóng gói không đủ đệm hoặc vận chuyển xóc. Loại lỗi này phải ghi nhận ngay khi nhận hàng, vì để qua vài ngày thì khó nói vỡ lúc nào.
Sủi bọt và phồng nắp là chuyện riêng của mật ong dú. Mật loãng, nhiều nước, có men tự nhiên. Khi bị nóng, bị lắc nhiều, hoặc lấy mật và đóng hũ không sạch, quá trình lên men có thể mạnh lên. Sủi một chút bọt mịn trên mặt sau khi xe chở xa thì để yên chỗ mát có thể lắng lại. Sủi mạnh, nhiều bọt to, mùi chua gắt như rượu, nắp phồng căng thì không phải chuyện bình thường.
Tách lớp là khi phần trên loãng hơn, phần dưới đục hơn hoặc có lớp lắng. Mật ong dú để yên có thể tách nhẹ, nhất là mật để nguyên chưa hạ thủy phần. Lớp lắng mỏng, mịn khác với cặn bẩn, xác ong, mảnh sáp. Cặn lạ thì cần hỏi nguồn về khâu lọc.
Nhãn lỗi cũng là hàng lỗi: thiếu ngày, sai dung tích, nhãn bong. Đại lý bán hàng nhãn lỗi thì người bị hỏi là đại lý.
Các bước xử lý ngay khi phát hiện
Tách riêng. Hũ lỗi ra một thùng khác, ghi "chờ xử lý", không để lẫn với hàng bán.
Không lau, không mở nắp. Giữ nguyên hiện trạng để chụp ảnh. Lau đi là mất bằng chứng.
Chụp ảnh từng hũ. Thấy rõ chỗ lỗi, nhãn, mã lô.
Quay video mở thùng. Tốt nhất là quay từ lúc thùng còn nguyên băng keo. Thói quen này nên có với mọi thùng.
Ghi giờ nhận và tình trạng thùng. Thùng móp, ướt, có mùi từ ngoài thì ghi lại, chụp lại.
Kiểm cả thùng. Một hũ lỗi thì kiểm hết các hũ cùng thùng, cùng lô.
Báo nguồn bằng tin nhắn có ảnh. Gửi trong thời hạn đã thỏa thuận. Tin nhắn có ngày giờ là bằng chứng.
Ghi vào sổ hàng lỗi. Ngày, lô, số hũ, loại lỗi, đã báo ai.
Giữ mẫu. Hũ lỗi giữ lại cho tới khi hai bên thống nhất.
Cất mát hũ còn tốt cùng lô. Theo dõi thêm vài ngày trước khi bày bán.
Báo đơn vị vận chuyển nếu vỡ. Nếu thỏa thuận là nguồn gửi qua đơn vị vận chuyển, nguồn cần bằng chứng của mình để làm việc với họ.
Không tự tiêu hủy. Đợi thống nhất xong mới xử lý.
Phân biệt lỗi do lô với lỗi do mình bảo quản
Đây là chỗ hay cãi nhau nhất, và cũng là chỗ cần thành thật nhất. Nguồn sẽ hỏi: hàng về bao lâu rồi, cất ở đâu. Nếu kệ của mình đặt sát cửa kính hứng nắng, lô hàng đã nằm đó một tháng, thì hũ phồng nắp rất có thể là do mình.
Cách phân biệt đáng tin nhất là mẫu lưu. Nếu lúc giao hai bên đã niêm mẫu, mỗi bên giữ một phần, thì đem so. Mẫu của nguồn, cất đúng cách, cũng sủi bọt, cũng phồng nắp, thì lỗi từ lô. Mẫu của nguồn vẫn bình thường, còn hũ của mình có chuyện, thì phải nhìn lại khâu bảo quản.
Thời điểm phát hiện cũng là dấu hiệu. Lỗi xuất hiện ngay khi mở thùng thường là lỗi lô hoặc lỗi vận chuyển. Lỗi xuất hiện sau nhiều tuần trên kệ, trong khi các đại lý khác cùng lô không gặp gì, thì nhiều khả năng do chỗ cất.
Sổ kho giúp rất nhiều. Đại lý nào ghi ngày nhận, chỗ cất, nhiệt độ phòng thất thường, thì nói chuyện với nguồn có cơ sở. Đại lý chỉ nói "hàng tự nhiên vậy" thì khó thuyết phục ai.
Thỏa thuận đổi trả hàng lỗi nên ghi những gì
Thời hạn báo lỗi. Lỗi vỡ, móp báo ngay khi nhận. Lỗi sủi bọt, phồng nắp báo trong bao lâu.
Bằng chứng cần có. Ảnh, video mở thùng, mã lô, mẫu.
Định nghĩa lỗi. Sủi nhẹ có lắng lại là bình thường hay lỗi. Ghi rõ để khỏi mỗi người hiểu một kiểu.
Cách giải quyết. Đổi hũ mới, bù vào lô sau, hay trả tiền.
Ai chịu phí gửi trả. Lỗi do nguồn thì nguồn chịu, lỗi do mình thì mình chịu.
Hàng lỗi xử lý thế nào. Gửi trả, tiêu hủy có chứng kiến, hay giữ lại làm mẫu.
Mẫu lưu. Cùng niêm lúc giao, mỗi bên giữ một phần trong thời gian thống nhất.
Lỗi khách phản ánh sau khi mua. Đại lý đổi cho khách trước, rồi làm việc lại với nguồn theo điều kiện nào.
Lỗi vận chuyển. Nếu nguồn gửi hàng, trách nhiệm đến khi hàng tới tay đại lý là của ai.
Lỗi lặp lại. Bao nhiêu lần lỗi thì hai bên ngồi lại xem lại khâu đóng gói hay chấm dứt.
Ký và lưu. Hai bên cùng giữ một bản.
Khi khách mang hũ lỗi quay lại cửa hàng
Nghe hết trước. Hỏi mua lúc nào, cất ở đâu, mở bao lâu rồi.
Xem tận mắt. Ngửi, nhìn nắp, nhìn bọt. Không kết luận qua điện thoại khi chưa thấy.
Đối chiếu mã lô. Xem các hũ cùng lô trên kệ có gì lạ không.
Giải thích nếu là tự nhiên. Chua nhẹ, loãng, đổi màu theo mùa là đặc điểm mật ong dú, nói nhẹ nhàng.
Đổi nếu là lỗi. Đổi theo chính sách đã nói trước, nhanh gọn.
Hướng dẫn cất lại. Nhiều khách để mật trên nóc tủ lạnh, cạnh bếp. Dặn lại cách cất.
Ghi vào sổ phản ánh. Để thấy lô nào có vấn đề.
Báo nguồn nếu cùng lô có nhiều phản ánh. Một khách có thể do cất sai, nhiều khách cùng lô là chuyện của lô.
Không hứa điều mình không làm được. Không hứa đền gấp đôi, không hứa hoàn tiền nếu chưa chắc nguồn đồng ý.
Không nói xấu nguồn trước mặt khách. Đó là việc giữa mình và nguồn.
Câu hỏi sức khỏe thì chỉ sang bác sĩ. Khách nói ăn xong khó chịu thì khuyên đi khám, giữ lại hũ để kiểm tra.
Câu hỏi thường gặp
Mật ong dú bị sủi bọt có phải hàng hỏng không?
Chưa chắc. Bọt mịn sau vận chuyển có thể lắng lại khi để yên chỗ mát. Bọt nhiều, mùi chua gắt như rượu, nắp phồng căng là dấu hiệu lên men mạnh, cần tách riêng và báo nguồn.
Mật ong dú bị tách lớp có bán được không?
Tách nhẹ thành lớp loãng và lớp đục hơn có thể là tự nhiên với mật để nguyên. Có cặn lạ, xác ong, mảnh sáp thì nên hỏi nguồn về khâu lọc trước khi bán tiếp.
Hàng vỡ do vận chuyển thì đại lý hay nguồn chịu?
Tùy thỏa thuận ai thuê vận chuyển và trách nhiệm chuyển giao lúc nào. Vì vậy nên ghi điều này ngay từ đầu và luôn quay video khi mở thùng.
Đại lý có nên tự đổi cho khách trước khi nguồn đồng ý?
Đổi cho khách nhanh giữ được uy tín. Nhưng chỉ nên làm khi thỏa thuận với nguồn đã nói rõ đại lý được bù lại trong trường hợp nào.
Mua lẻ ở Shop Ong Dú gặp hũ lỗi thì làm gì?
Quay video lúc mở hàng, chụp ảnh hũ và nhãn, rồi liên hệ cửa hàng Shop Ong Dú. Nên hỏi rõ chính sách đổi trả trước khi đặt để biết cần chuẩn bị gì.
Nên giữ hũ mẫu mỗi lô trong bao lâu?
Ít nhất cho tới khi lô đó bán hết và qua thêm một khoảng để khách kịp phản ánh. Thời gian cụ thể nên thống nhất với nguồn, ghi vào thỏa thuận.