Ở cửa hàng bán lẻ, giữ mật ong dú cho tốt chỉ cần làm đều ba việc: đặt kệ xa nắng và xa nguồn nóng, giữ phòng mát và ổn định, và xoay vòng để lô cũ ra trước lô mới. Hũ đã mở và hàng dự trữ lâu thì cất mát theo hướng dẫn của nguồn.
Hai cửa hàng cùng nhập một lô mật, cùng ngày, cùng nguồn. Một tháng sau, cửa hàng thứ nhất bán hết, khách khen thơm. Cửa hàng thứ hai còn nửa kệ, vài hũ đã có bọt li ti dưới nắp, chủ cửa hàng gọi cho nguồn hỏi "lô này sao vậy". Lô không có gì khác. Khác là kệ của cửa hàng thứ hai nằm ngay cạnh tủ đông, mặt sau tủ thổi hơi nóng cả ngày.
Mật ong dú sợ gì nhất khi nằm trên kệ?
Sợ nóng trước tiên. Mật ong dú loãng, nhiều nước, mang sẵn men tự nhiên từ bình sáp. Ở nhiệt độ cao, men hoạt động mạnh hơn, mật sinh khí, sủi bọt, dần chua gắt. Đây là lý do một hũ mật ong thường để kệ nắng cả mùa không sao, còn mật ong dú thì khó chịu được.
Sợ ẩm thứ hai. Mật hút hơi nước từ không khí nếu nắp không kín. Hũ nắp lỏng để trong phòng ẩm mùa mưa, mặt mật loãng dần, tạo điều kiện cho men phát triển. Siết nắp sau mỗi lần cho khách xem là thói quen nhỏ mà quan trọng.
Sợ nóng lạnh thất thường thứ ba. Cửa hàng bật máy lạnh ban ngày, tắt ban đêm, mật chịu hai chế độ mỗi ngày. Tốt hơn để nắng, nhưng không bằng một chỗ ổn định. Nếu chỉ có thể mát một phần thời gian, ít nhất hàng dự trữ nên nằm ở chỗ ổn định nhất.
Ánh sáng mạnh và mùi lạ là chuyện phụ hơn, nhưng vẫn đáng để ý. Đèn rọi sát kệ làm nóng cục bộ. Kệ để cạnh xà phòng, nước giặt lâu ngày làm nắp hũ ám mùi, khách mở ra ngửi thấy là mất cảm tình.
Checklist vị trí kệ trong cửa hàng
Xa cửa kính hứng nắng. Đứng ở chỗ định đặt kệ lúc trưa và chiều, thấy nắng chạm vào là loại.
Xa mặt sau tủ đông, tủ mát. Dàn nóng của tủ thổi hơi ấm cả ngày.
Xa bếp, ấm đun, máy pha. Cửa hàng có góc pha đồ uống thì kệ mật đặt ở đầu kia.
Xa đèn nóng. Đèn sợi đốt, đèn rọi halogen đặt sát kệ là đang hâm mật.
Không sát tường nhận nắng. Tường phía tây, tường giáp mái tôn nóng cả buổi chiều.
Không đặt dưới cửa gió máy lạnh. Gió lạnh thổi thẳng vào một tầng, các tầng khác lại ấm, kệ chênh nhiệt.
Nơi thoáng. Không nhét kệ vào góc bí.
Tầm tay khách nhưng không lối đi hẹp. Hũ thủy tinh vỡ là mất hàng và nguy hiểm.
Kê cao khỏi nền. Nền nhà mùa mưa ẩm, lau nhà nước bắn lên.
Không cạnh hàng mùi mạnh. Hóa chất tẩy rửa, mắm, khô, cà phê rang.
Có chỗ để hũ mẫu soi màu. Khách soi hũ mẫu, đỡ cầm lên đặt xuống hàng bán.
Gần chỗ người bán đứng. Để người bán kịp giải thích khi khách cầm lên.
Xoay vòng lô hàng: cũ trước, mới sau
Xoay vòng nghe đơn giản nhưng dễ bỏ. Hàng mới về, người làm xếp ra phía trước cho đẹp, hũ cũ bị đẩy vào trong. Một tháng sau, phía sau kệ có những hũ đã ở đó lâu nhất, ít ai để ý. Đến lúc khách mua trúng hũ đó, mật đã khác.
Cách làm gọn nhất: mỗi lô dán một chấm màu nhỏ ở đáy hũ hoặc ở mép kệ, mỗi lô một màu, kèm ngày nhận ghi trong sổ. Khi bày hàng mới, rút hũ cũ ra phía trước, hũ mới vào sau. Người mới vào làm nhìn màu là biết, không cần nhớ.
Kho dự trữ cũng xoay như vậy. Thùng cũ đặt ở chỗ dễ lấy, thùng mới xếp phía trong. Ghi ngày lên mặt thùng bằng bút lông to, đọc được từ xa.
Mỗi tuần dành vài phút đi một vòng kệ: nhìn nắp có phồng không, nhìn mặt mật có bọt bất thường không, xem hũ nào nằm lâu nhất. Hũ có dấu hiệu lạ thì rút khỏi kệ, ghi vào sổ. Phát hiện sớm một hũ thì thường cứu được cả lô, vì mình biết ngay cần xem lại chỗ nào.
Hàng dự trữ, hũ đã mở và tủ mát
Hàng dự trữ ở chỗ ổn định nhất. Phòng trong, tường dày, không mái tôn, không nắng.
Hỏi nguồn có cần cất mát không. Mật để nguyên và mật đã hạ thủy phần có thể có hướng dẫn khác nhau.
Tủ mát riêng cho mật nếu có thể. Không cất chung với đồ ăn có mùi.
Hũ nếm thử cất mát. Rót ra vừa đủ mỗi buổi, phần thừa bỏ, không đổ ngược.
Không mở nắp hàng bán. Khách muốn nếm thì dùng hũ nếm riêng.
Lau sạch cổ hũ dính mật. Mật dính quanh nắp hút ẩm và thu hút kiến.
Chống kiến. Kiến tìm đến mật rất nhanh. Giữ kệ sạch, chân kệ có thể đặt trong khay nước nông.
Ghi nhiệt độ vài lần trong ngày. Một nhiệt kế nhỏ ở kệ và ở kho giúp mình biết chỗ nào thật sự mát.
Mùa nóng nhập ít lại. Nếu cửa hàng không mát được, đừng ôm hàng qua mùa nóng.
Dán hướng dẫn cất ở kho. Cho người làm cùng đọc, khỏi mỗi người một kiểu.
Không cất hàng trên nóc tủ lạnh. Nóc tủ lạnh ấm hơn mình nghĩ.
Dặn khách bảo quản sau khi mua
Cất chỗ mát, tránh nắng. Không để trên bệ cửa sổ, nóc tủ lạnh, cạnh bếp.
Đậy kín sau mỗi lần dùng. Nắp hở thì mật hút ẩm.
Dùng muỗng khô, sạch. Muỗng ướt mang nước vào hũ.
Sau khi mở nên cất mát. Theo hướng dẫn trên nhãn.
Dùng trong thời gian ngắn sau khi mở. Nhà ít người thì mua hũ nhỏ.
Hơi chua là tự nhiên. Chua nhẹ khác với chua gắt, mùi rượu.
Sủi bọt mạnh, phồng nắp thì ngừng dùng. Mang lại cửa hàng để xem.
Không cho trẻ dưới một tuổi dùng. Dặn một câu khi khách có con nhỏ.
Mang đi xa thì để trong túi mát. Đặc biệt mùa nắng, để trong cốp xe nóng là hỏng nhanh.
Làm quà thì đưa sớm. Đừng để hũ quà trong xe cả ngày.
Không đổ mật sang chai nhựa mỏng. Giữ nguyên hũ gốc để có nhãn và hạn dùng.
Câu hỏi thường gặp
Mật ong dú có cần để tủ lạnh ở cửa hàng không?
Tùy loại mật và hướng dẫn của nguồn. Mật để nguyên, hũ đã mở, hàng dự trữ lâu thường nên cất mát. Hàng bày bán nhanh hết thì có thể để kệ trong phòng mát, khuất nắng.
Hũ mật ong dú trên kệ có bọt li ti dưới nắp là sao?
Có thể là men bắt đầu hoạt động do nóng. Rút hũ đó ra chỗ mát, theo dõi vài ngày, kiểm cả các hũ cùng lô. Bọt tăng, mùi gắt, nắp phồng thì không bán.
Mật ong dú để trong tủ kính có đèn có sao không?
Tủ kính kín cộng với đèn làm không khí bên trong ấm lên. Nên dùng đèn không tỏa nhiệt, mở thoáng và theo dõi nhiệt độ bên trong tủ.
Đổi chỗ kệ rồi mà mật vẫn hay sủi thì sao?
Xem lại cả khâu cất kho, thời gian hàng nằm trên kệ và hỏi nguồn về lô hàng. Nếu nhiều cửa hàng cùng lô đều gặp, nguyên nhân có thể nằm ở lô.
Hàng của Shop Ong Dú giao đến nên cất thế nào?
Cất chỗ mát, tránh nắng ngay khi nhận, và làm theo hướng dẫn bảo quản trên nhãn. Có thắc mắc thì hỏi lại cửa hàng Shop Ong Dú, hàng của cửa hàng lấy từ Trại Ong Quý – Aron Bee ở Trảng Bàng, Tây Ninh.
Mùa mưa có cần bảo quản mật ong dú khác mùa khô không?
Mùa mưa không khí ẩm nên cần chú ý nắp kín và kho khô ráo. Mật lấy trong mùa mưa thường loãng hơn, nên càng cần cất mát và bán trong thời gian ngắn.
