Làm đại lý tổ ong dú giống cần bốn thứ: chỗ đặt tổ râm mát có chân chống kiến, giữ tổ ngắn ngày nhất có thể từ lúc nhận đến lúc giao, đủ hiểu để dặn người mua những ngày đầu, và thỏa thuận bảo hành rõ ràng với trại. Thêm một điều không được làm: hứa với người mua rằng nuôi ong dú chắc chắn có lãi.
Bán tổ giống khác hẳn bán hũ mật. Hũ mật nằm trên kệ, không ăn, không chạy đi đâu. Tổ ong là một đàn sống. Nó cần chỗ yên, cần mát, sợ kiến, sợ bị lật, sợ bị mở ra xem liên tục. Một cửa hàng nông cụ nhận vài tổ về bày ngoài sân nắng, khách đến ai cũng gõ gõ vào thùng hỏi "còn sống không", một tuần sau có tổ yếu hẳn. Đàn không có lỗi, trại không có lỗi.
Đại lý tổ giống đứng ở đâu giữa trại và người mua?
Trại là nơi nuôi và chia đàn. Người mua là người sẽ nuôi tiếp. Đại lý đứng giữa, thường chỉ giữ tổ một thời gian ngắn, nhưng trong thời gian đó, sức khỏe của đàn phụ thuộc vào mình. Nếu giữ không đúng, đàn yếu đi trước khi đến tay người mua, và người mua sẽ đổ cho trại, trại sẽ hỏi lại mình.
Vì vậy mô hình đỡ rủi ro nhất là đại lý nhận đặt hàng trước, trại giao tổ gần ngày giao cho khách, đại lý giữ tổ càng ít ngày càng tốt. Bày sẵn vài tổ để khách xem thì được, nhưng đừng biến sân cửa hàng thành trại nuôi tạm dài ngày nếu mình không có kinh nghiệm.
Đại lý cũng là người nói chuyện đầu tiên với khách. Khách hỏi loài gì, mua mùa nào, đặt ở đâu, bao lâu có mật. Trả lời sai một câu, khách đặt tổ sai chỗ, đàn bỏ đi, rồi khách quay lại bảo tổ dởm. Kiến thức hướng dẫn nuôi chi tiết thì nên để trại hoặc tài liệu chuyên về nuôi, đại lý cần biết đủ những điều ngày đầu.
Cuối cùng, đại lý không được đứng ra hứa thay người nuôi. Nuôi ong dú cần thời gian, công sức, phụ thuộc nguồn hoa và thời tiết. Nói với khách "mua về chia đàn bán lại là lời" là nói điều không ai bảo đảm được.
Chỗ giữ tổ chờ giao
Râm mát cả ngày. Dưới tán cây, mái hiên sâu, không hứng nắng chiều.
Che mưa. Nước mưa hắt vào cửa tổ, ngấm vào thùng là không tốt.
Giá kê chắc, cao khỏi đất. Không đặt thẳng xuống nền.
Chân giá chống kiến. Kiến là kẻ phá tổ hay gặp. Chân đặt trong bát nước hoặc bôi dầu nhớt ở chân giá, không bôi lên thùng.
Xa lối đi khách. Khách tò mò gõ thùng, rung thùng làm đàn xáo trộn.
Xa chỗ phun thuốc. Cửa hàng nông cụ có bán thuốc bảo vệ thực vật thì để tổ ở góc xa, không phun gì quanh đó.
Không xếp chồng thùng. Mỗi thùng một chỗ, cửa tổ thông thoáng.
Cửa tổ quay cùng một hướng. Đỡ ong nhầm cửa giữa các tổ.
Không mở nắp xem. Khách muốn xem thì cho nhìn ong ra vào cửa tổ.
Ghi tên, ngày nhận lên từng tổ. Biết tổ nào giữ lâu nhất, giao trước.
Giữ ngắn ngày. Thời gian giữ cụ thể hỏi trại, càng ngắn càng tốt.
Ghi lại tình trạng mỗi ngày. Ong ra vào nhiều hay ít, có kiến không. Có sổ thì có cơ sở khi cần bảo hành.
Dặn người mua những gì khi giao tổ?
Điều đầu tiên là chỗ đặt. Người mua nên chọn chỗ trước khi nhận tổ: râm mát, che mưa, có giá kê chống kiến, xa chỗ phun thuốc. Đặt xong thì để yên ở đó, không dời tới dời lui, vì ong nhớ vị trí cửa tổ.
Điều thứ hai là những ngày đầu. Đàn vừa qua một chuyến chở, cần yên. Không mở nắp xem, không gõ thùng. Nhìn ong ra vào cửa tổ là cách theo dõi tốt nhất. Thời điểm mở cửa tổ sau khi chở, cách cho đàn quen chỗ, thì làm theo hướng dẫn của trại, vì mỗi trại có cách đóng tổ riêng.
Điều thứ ba là kỳ vọng. Mua một tổ ong dú về không có nghĩa là tháng sau có mật ăn. Đàn cần ổn định, cần nguồn hoa quanh nhà. Nói rõ điều này từ lúc bán, khách đỡ thất vọng và đỡ trách mình.
Điều thứ tư là bảo hành. Nói rõ trại bảo hành trong trường hợp nào, khách cần ghi lại gì: chụp ảnh chỗ đặt, quay cửa tổ những ngày đầu, báo ngay khi thấy đàn bất thường. Bảo hành nằm ở trại, đại lý là người chuyển lời và giữ giấy.
Thỏa thuận với trại trước khi nhận làm đại lý
Loài ong. Trại ghi rõ loài từng tổ, đại lý nói đúng với khách.
Tình trạng tổ khi giao. Đàn có chúa đẻ, có ong non, có bình mật bình phấn, không kiến.
Cách đóng tổ để chở. Ai đóng, đóng thế nào, chở giờ nào.
Thời gian giữ tối đa ở đại lý. Quá thời gian đó thì trách nhiệm đổi thế nào.
Bảo hành cho người mua. Bao lâu, điều kiện gì, đổi đàn hay hoàn tiền.
Bằng chứng khi bảo hành. Ảnh, video chỗ đặt, cửa tổ, ngày phát hiện.
Ai đi xem khi có sự cố. Trại cử người hay hướng dẫn qua điện thoại.
Giá bán lẻ. Thống nhất để không chênh với trại bán trực tiếp.
Tài liệu hướng dẫn cho khách. Trại cung cấp tờ dặn dò những ngày đầu.
Không bán tổ bắt tự nhiên đội lốt. Hỏi trại tổ nhân giống từ trại hay bắt ngoài tự nhiên, nói đúng với khách.
Hỗ trợ sau bán. Khách gọi hỏi thì trại có người trả lời không.
Những điều đại lý tổ giống không nên làm
Hứa lãi. Không nói "mua về chia đàn bán lại có lời". Không ai bảo đảm được.
Bán sai mùa. Mùa mưa dầm, nắng gắt kéo dài thì nên khuyên khách khoan, hỏi trại mùa nào hợp.
Bán cho người chưa có chỗ đặt. Hỏi khách định đặt đâu. Chưa có chỗ thì hẹn lần sau.
Giữ tổ ngoài nắng để khách nhìn thấy. Bày đẹp mà đàn yếu.
Mở tổ cho khách xem bên trong. Mỗi lần mở là một lần xáo trộn.
Đoán loài. Không biết thì hỏi trại, đừng nói bừa.
Nhận bảo hành thay trại không có giấy. Mình không nuôi, không có cơ sở để bảo hành.
Phun thuốc diệt côn trùng quanh chỗ để tổ. Kể cả thuốc diệt muỗi, kiến dạng xịt.
Nhận quá nhiều tổ một lúc. Giữ nhiều tổ cùng lúc khó quản.
Bán qua mạng mà không nói rõ giao nhận. Tổ ong chở xa có rủi ro, nói rõ trước khi nhận cọc.
Dùng ảnh trại khác. Chỉ dùng ảnh tổ thật mình bán hoặc ảnh trại nguồn cho phép.
Câu hỏi thường gặp
Đại lý tổ ong dú giống giữ tổ được bao lâu?
Càng ngắn càng tốt, và thời gian cụ thể nên hỏi trại vì phụ thuộc cách đóng tổ và thời tiết. Cách đỡ rủi ro là nhận đặt trước, trại giao gần ngày khách lấy.
Tổ ong dú giống giá bao nhiêu?
Giá phụ thuộc loài, sức đàn, thùng và bảo hành đi kèm. Ở cửa hàng Shop Ong Dú, tổ ong dú giống niêm yết 2.900.000đ một tổ.
Không biết nuôi ong có làm đại lý tổ giống được không?
Được nếu chỉ giữ tổ rất ngắn và trại hỗ trợ hướng dẫn khách. Nhưng đại lý vẫn cần hiểu những điều ngày đầu để dặn khách đúng, và nên đi xem trại ít nhất một lần.
Tổ chết khi đang ở đại lý thì ai chịu?
Tùy thỏa thuận về thời gian giữ tối đa và cách giữ. Có sổ ghi tình trạng hằng ngày, ảnh chỗ đặt thì dễ phân định với trại.
Có nên nhập tổ ong dú về nuôi rồi chia bán lại?
Đó là việc của người nuôi, cần thời gian, kinh nghiệm và phụ thuộc nguồn hoa, thời tiết. Không nên coi là kế hoạch làm giàu nhanh; người mới nên nuôi vài tổ học trước.
Muốn bán tổ giống của Shop Ong Dú thì hỏi ai?
Hỏi trực tiếp cửa hàng Shop Ong Dú về việc có nhận đại lý tổ giống không và điều kiện. Tổ của cửa hàng lấy từ Trại Ong Quý – Aron Bee ở Trảng Bàng, Tây Ninh.
