Mua sỉ mật ong dú, cách an toàn là chia thành nhiều lô nhỏ theo tốc độ bán thật và theo mùa lấy mật, thay vì ôm một lần cho đủ đơn tối thiểu. Mật ong dú nhiều nước hơn mật ong thường, nên để lâu trong kho là để rủi ro lên men lớn dần lên theo từng tuần.
"Nhập nhiều thì được giá tốt, sao lại khuyên nhập ít?" Bà con hay hỏi câu này, và nó có lý. Với gạo, với nước mắm, nhập nhiều một lần đúng là đỡ tốn. Nhưng mật ong dú không phải hàng để được lâu như vậy. Một lô nằm kho qua mùa nóng có thể mất nhiều hơn khoản mình tiết kiệm được nhờ nhập đông.
Bài này không đưa con số đơn tối thiểu hay mức chiết khấu, vì mỗi nguồn một khác. Bài đưa cách tính để mình tự ra con số phù hợp, và cách nói chuyện với nguồn khi đơn tối thiểu của họ lớn hơn sức bán của mình.
Vì sao ôm hàng mật ong dú là rủi ro lớn hơn mình nghĩ?
Mật ong thường đặc, ít nước, để chỗ khô ráo có khi cả năm không sao. Mật ong dú thì loãng, chua nhẹ, vốn đã có quá trình lên men nhẹ trong bình sáp. Đem nó ra khỏi tổ, đóng vào hũ, nếu chỗ cất nóng hoặc nắp không thật kín, quá trình đó có thể tiếp tục: sủi bọt, chua gắt dần, có hũ phồng nắp.
Mật đã hạ thủy phần, tức là đã giảm bớt nước, thường bền hơn mật để nguyên. Nhưng bền hơn không có nghĩa là để bao lâu cũng được. Và không phải nguồn nào cũng hạ thủy phần, cũng không phải khách nào cũng thích mật đã hạ nước vì vị có khác đi.
Rủi ro thứ hai là tiền. Mật ong dú giá cao. Một lô lớn nằm kho là một khoản vốn lớn nằm im. Bán chậm hơn dự tính, mình phải đẩy hàng bằng cách giảm giá, vừa mất lời vừa làm khách quen thắc mắc.
Rủi ro thứ ba ít người nghĩ tới: mùa sau mật có thể khác. Ôm nhiều mật mùa mưa, đến mùa khô khách quen nếm mật mới ở chỗ khác thấy đặc hơn, thơm hơn, quay sang hỏi sao mật của mình loãng. Nhập theo mùa thì luôn có hàng mới nhất.
Tính lượng nhập cho từng lô
Đếm tốc độ bán thật. Lấy sổ bán của vài tuần gần nhất, tính trung bình mỗi tuần bán mấy hũ từng cỡ.
Chọn khoảng thời gian cho một lô. Lô nên đủ bán trong một khoảng ngắn, để hàng đến tay khách khi còn mới.
Cộng thêm phần đệm. Một ít dư để khỏi đứt hàng nếu nguồn giao chậm, nhưng đừng dư quá.
Tính theo từng cỡ hũ. Hũ nhỏ thường bán nhanh hơn. Đừng nhập đều các cỡ cho đẹp.
Tính dịp lễ riêng. Tết, Trung thu, mùa quà tặng thì lô lớn hơn, nhưng đặt sát ngày hơn.
Trừ đi hàng còn tồn. Đếm thật trên kệ và trong kho trước khi đặt lô mới.
Xem hạn dùng của lô cũ. Lô cũ gần hạn thì ưu tiên bán trước, lô mới nhỏ lại.
Tính khả năng cất mát. Kho mát chứa được bao nhiêu thùng thì đó là trần của mình.
Tính vốn quay vòng. Tiền của lô trước về đến đâu thì đặt lô sau đến đó.
Ghi lại sai số. Lô nào dư, lô nào thiếu, lần sau chỉnh.
Đừng tính theo hy vọng. Dự tính bán gấp đôi vì sắp chạy quảng cáo là cách hay nhất để ôm hàng.
Khi đơn tối thiểu của nguồn lớn hơn sức bán của mình
Nhiều nguồn đặt đơn tối thiểu vì chi phí của họ: đóng gói, kiểm nghiệm, vận chuyển. Đó là lý do chính đáng. Nhưng đơn tối thiểu lớn hơn sức bán của mình thì mình có mấy cách nói chuyện, trước khi gật đầu ôm hàng.
Cách thứ nhất là xin chia giao: đặt đủ đơn tối thiểu nhưng nhận làm nhiều đợt. Nguồn giữ hàng, mình nhận dần. Nhiều nguồn đồng ý nếu mình trả cọc hoặc cam kết lấy hết trong một khoảng thời gian.
Cách thứ hai là gom đơn với một điểm bán khác không cạnh tranh trực tiếp, ví dụ một bên ở chợ, một bên bán online cho khách tỉnh khác. Hai bên chia đơn, mỗi bên một phần. Cách này cần tin nhau và cần ghi rõ ai nhận hàng, ai chịu rủi ro hũ vỡ.
Cách thứ ba là chấp nhận giá lẻ cao hơn cho vài đợt đầu, để bán thử. Khi đã biết tốc độ bán thật, mình mới có cơ sở đặt lô lớn. Trả thêm một chút ở đợt đầu rẻ hơn nhiều so với ôm một lô không bán hết.
Nếu không cách nào được, có lẽ nguồn này chưa hợp với quy mô của mình lúc này. Đó không phải lỗi của ai. Ở cửa hàng Shop Ong Dú, khách lẻ mua được từ hũ 100ml; người muốn lấy số lượng nên hỏi thẳng cửa hàng về điều kiện, đừng đoán.
Chia lô theo mùa lấy mật
Hỏi nguồn mùa nào nhiều mật. Mỗi vùng, mỗi loài ong một lịch khác nhau.
Mùa nhiều hàng: lô đều, khoảng cách ngắn. Hàng mới liên tục, không cần ôm.
Mùa ít hàng: đặt trước. Báo nguồn giữ cho mình một phần, nhưng vẫn nhận làm nhiều lần.
Mật mùa mưa loãng hơn. Biết trước để dặn khách, và để ý bảo quản hơn.
Ghi mùa lên lô. Khách quen hay hỏi "mật mùa nào". Có ghi thì trả lời được.
Không trộn lô hai mùa. Vị khác nhau, trộn vào là mất dấu vết.
Báo khách khi đổi mùa. Một dòng "mật mới đợt này loãng hơn đợt trước" giữ được lòng khách.
Tránh nhập sát mùa nóng gắt. Nếu kho không mát, nhập ít lại trong giai đoạn nóng nhất.
Lên lịch cho dịp lễ. Hỏi nguồn từ sớm, nhưng hẹn giao gần ngày.
Theo dõi từng lô đến hết. Lô nào bán chậm, lô nào bán nhanh, ghi lại cho năm sau.
Giữ mẫu mỗi lô. Một hũ mẫu để so khi khách phản ánh.
Sai lầm hay gặp khi chia lô
Chạy theo giá tốt của đơn lớn. Tiết kiệm trên giấy nhưng mất ở hàng tồn.
Không đếm tồn trước khi đặt. Đặt theo trí nhớ, về mới thấy kho còn nhiều.
Nhập đều mọi cỡ. Cỡ to bán chậm nằm kho lâu nhất.
Không hỏi nguồn lịch giao. Hàng về trễ đúng dịp lễ thì lô lớn cũng vô ích.
Cất hàng chỗ nóng vì kho đầy. Lô lớn tràn kho mát thì phần dư ra chỗ nóng, hỏng trước.
Bán lô mới trước lô cũ. Xếp hàng mới phía ngoài cho tiện, lô cũ ở trong cứ thế già đi.
Giảm giá vội để xả. Khách quen thấy giá lên xuống thì nghi chất lượng.
Ký cam kết sản lượng cả năm. Một năm có mùa bán chạy, có mùa chậm. Cam kết cứng là tự trói mình.
Không ghi chép. Không có sổ thì lần sau vẫn đoán.
Nhập hàng khi chưa nếm lô mới. Mỗi mùa mật một vị. Xin một hũ nếm trước khi chốt lô lớn, nhất là khi nguồn vừa đổi vùng hoa.
Không hỏi đổi trả cho hàng tồn. Hàng lỗi do lô thì nguồn chịu, hàng tồn do mình nhập quá thì mình chịu. Phân biệt từ đầu.
Câu hỏi thường gặp
Mua sỉ mật ong dú thường đơn tối thiểu bao nhiêu?
Mỗi nguồn đặt một mức khác nhau tùy chi phí đóng gói và vận chuyển của họ. Hỏi trực tiếp nguồn, và hỏi luôn có cho chia giao nhiều đợt không.
Mật ong dú nhập về để kho được bao lâu?
Tùy mật để nguyên hay đã hạ thủy phần, đóng hũ kín đến đâu và kho mát cỡ nào. Hỏi nguồn hướng dẫn bảo quản cụ thể và ưu tiên bán trong thời gian ngắn.
Có nên nhập nhiều trước Tết để có giá tốt?
Nhập nhiều trước Tết hợp lý nếu chắc bán được trong dịp đó. Nên đặt trước nhưng hẹn giao gần ngày, và đừng ôm phần dư qua mùa nóng sau Tết.
Gom đơn với người khác để đủ đơn tối thiểu có ổn không?
Ổn nếu hai bên không giành khách của nhau và ghi rõ ai nhận hàng, chia thế nào, ai chịu hũ vỡ. Thiếu những thỏa thuận đó thì dễ mất lòng.
Mật ong dú tồn kho bị sủi bọt có bán tiếp được không?
Sủi bọt mạnh, mùi chua gắt, nắp phồng thì rút khỏi kệ, không bán giảm giá cho xong. Liên hệ nguồn để xem nguyên nhân và cách xử lý.
Mua thử ít trước khi nhập sỉ thì làm sao?
Mua vài hũ lẻ về nếm, xem nhãn, xem đóng gói, rồi mới hỏi chuyện số lượng. Với cửa hàng Shop Ong Dú, hũ lẻ 100ml niêm yết 290.000đ, đủ để thử trước khi bàn tiếp.
